اثر باكتري‌هاي حل‌كننده فسفات و سيليكات بر برخي خصوصيات فيزيولوژيك، بيوشيميايي، عملكرد دانه و روغن گياهان دارويي خارمريم (Silybum marianum) و شنبليله (Trigonella foenum- graecum) در شرايط كشت مخلوط

به منظور ارزيابي اثر باكتري هاي حل كننده فسفات و سيليكات بر عملكرد دانه و تركيبات بيوشيميايي خارمريم و شنبليله در شرايط كشت مخلوط، آزمايشي در سال ۱۳۹۹ در استان كهگيلويه و بويراحمد، شهر ياسوج به صورت فاكتوريل در قالب طرح بلوك هاي كاملاً تصادفي با سه تكرار اجرا گرديد. عامل اول در پنج سطح شامل تيمار باكتري حل‎كننده فسفات، باكتري حل‎كننده سيليكات، باكتري حل‎كننده فسفات+ حل‎كننده سيليكات و كاربرد همزمان كود فسفاته و سيليكاته شيميايي همراه با شاهد (بدون كود) بر الگوهاي مختلف كشت به عنوان عامل دوم شامل كشت خالص خارمريم، كشت خالص شنبليله، مخلوط خارمريم و شنبليله با آرايش (1:1) و (2:2) مورد مقايسه قرار گرفتند. نتايج نشان داد كاربرد همزمان باكتري هاي حل كننده فسفات و سيليكات باعث افزايش كلروفيل a شنبليله (45%) و خارمريم (21%)، كلروفيل كل شنبليله (20%) و خارمريم (22%) و كاروتنوئيد شنبليله (60%) شد و الگوي مخلوط (2:2) باعث افزايش معني دار كلروفيل b شنبليله (16%) شد. بيشترين ميزان فنل خارمريم از كشت مخلوط (2:2) و كاربرد همزمان باكتري ها و بيشترين خاصيت آنتي اكسيداني در شنبليله از كشت مخلوط (1:1) و كاربرد همزمان باكتري ها بدست آمد. كاربرد باكتري هاي حل كننده به صورت جدا و همزمان، فنل خارمريم و خاصيت آنتي اكسيداني عصاره شنبليله را در تمام الگوهاي كشت افزايش داد. بيشترين درصد روغن دانه در هر دو گياه از الگوي مخلوط (2:2) و كاربرد همزمان باكتري ها و بيشترين عملكرد دانه خارمريم از الگوي مخلوط (2:2) و كود شيميايي به دست آمد. به طور كلي نتيجه گيري مي شود احتمالاً گونه‎هاي ميكروبي، از طريق افزايش توان فتوسنتزي سبب بهبود عملكرد دانه و درصد روغن دانه مي شوند. به علاوه شرايط بهتر اين دو گياه در كشت مخلوط به همراه بهره گيري از فراهمي برخي عناصر در اثر عمل گونه هاي ميكروبي سبب افزايش توليد متابوليت هاي ثانويه و بهبود خواص آنتي اكسيداني، ميزان فنل و فلاونوئيد روغن دو گياه مي گردد.