اثر تنش خشكي بر ويژگي‌هاي بيوشيميايي ارقام سورگوم دانه‌اي در كشت تابستانه

انتخاب رقم سازگار به شرايط تنش خشكي در هر منطقه نقش مهمي در دست يابي به پتانسيل توليد در آن منطقه دارد. به اين منظور اثر تنش خشكي از طريق دور آبياري پس از 80 (شاهد)، 110 (تنش ملايم)، 140 (تنش نسبتاً شديد) و 170 (تنش شديد) ميلي‌متر تبخير از تشتك تبخير كلاس الف روي چهار رقم سورگوم دانه‌اي؛ سپيده، كيميا، پيام و KGS32 در كشت تابستانه در خرم آباد لرستان بررسي شد. نتايج نشان داد مقدار رنگيزه هاي فتوسنتزي (كلروفيل a، b و كلروفيل كل، نسبت كلروفيل a/b، كاروتن و گزانتوفيل) و مقدار نشاسته، پروتئين، سديم و نسبت سديم به پتاسيم با تشديد تنش خشكي كاهش يافت، اما مقدار نيترات، پرولين و پتاسيم در اندام هوايي سورگوم افزايش نشان داد. تشديد تنش خشكي سركوب كاتالاز را به همراه داشت، اما موجب عمل كردن مكانيسم دفاع آنتي اكسيداني از طريق افزايش توليد پراكسيداز شد. بيشترين ميزان قندهاي محلول غير ساختاري، پراكسيداز و پرولين اندام هوايي از ارقام KGS23 و پيام در شرايط تنش شديد خشكي حاصل شد، درحالي كه بيشترين مقدار نشاسته در شرايط معمول آبياري از رقم سپيده و بيشترين مقدار كاتالاز و پروتئين كل اندام هوايي در شرايط معمول آبياري در ارقام پيام و KGS23 مشاهده شد. روند تغييرات عملكرد دانه همه ارقام سورگوم دانه اي تحت تأثير تنش خشكي از يك رابطه خطي معني دار و منفي پيروي كرد، اما تغييرات پراكسيداز و پرولين با افزايش تنش خشكي يك رابطه خطي معني دار و مثبت داشت. در مجموع، ارقام سورگوم دانه اي KGS23 و سپيده با داشتن مكانيسم هاي مختلف تحمل تنش خشكي براي شرايط معمول و تنش در منطقه معتدل خرم آباد قابل توصيه اند.