اثر قارچ آربوسكولارميكوريز و ورمي‌كمپوست بر صفات مورفوفيزيولوژيكي عملكرد دانه و توان گياه‌پالايي آرسنيك در گياه گلرنگ (Carthamus tinctorius L.)

تأثير تلقيح ميكوريزي و ورمي كمپوست بر تحمل و توان گياه پالايي فلزات سنگين در گياهان ثابت شده است، اما مطالعات مربوط به اثر تركيبي تلقيح ميكوريزي و ورمي كمپوست در اين زمينه محدود است. در همين راستا، يك آزمايش گلخانه اي به منظور بررسي اثر تيمار منفرد يا تركيبي با ورمي كمپوست (8 درصد وزني) و تلقيح با Rhizophagus intraradices بر خصوصيات فيزيولوژيكي گياه و تجمع آرسنيك در گياه گلرنگ در شرايط بدون تنش و در حضور 80 ميلي گرم آرسنيك در كيلوگرم در خاك، انجام شد. بر طبق تجزيه واريانس، اثر متقابل آرسنيك و كودهاي زيستي بر بيشتر صفات معني دار بود. مقايسه ميانگين داده ها هم نشان داد كه تيمار تركيبي به طور مؤثرتري نسبت به كاربرد منفرد تلقيح ميكوريزي و ورمي كمپوست باعث بهبود وزن خشك ريشه و بخش هوايي، عملكرد دانه، محتواي كلروفيل، غلظت فسفر و نسبت فسفر به آرسنيك در برگ‌ها در هر دو شرايط بدون تنش و تحت تنش آرسنيك شد. علاوه براين، تيمار توأم بيشتر از اعمال منفرد تلقيح ميكوريزي و ورمي كمپوست، ميزان نشت الكتروليتي، غلظت آرسنيك برگ و فاكتور انتقال آرسنيك به بخش هوايي را كاهش، اما تجمع كل آرسنيك در گياه و فعاليت آنزيم پراكسيداز در برگ‌هاي گياهان تحت تنش آرسنيك را افزايش داد. نتايج اين تحقيق نشان داد كه اگر چه كاربرد توأم تلقيح ميكوريزي و ورمي كمپوست به دليل افزايش وزن خشك بخش هوايي و ريشه توان گياه پالايي گلرنگ را تقويت مي كند اما در رابطه با اثر رقت رشد، سميت آرسنيك را هم تعديل مي كند و رشد و عملكرد دانه را بهبود مي دهد.