بررسي ويژگي‎هاي مورفوفيزيولوژيك چمن يال‌اسبي، فستوكا روبرا، گل‌يخ و سدوم‌عقربي تحت‌ تأثير آب‌هاي نامتعارف و باكتري‎هاي محرك رشد در ديوارهاي سبز خارجي

امروزه با وجود گسترش شهرنشيني و سرعت بالاي ساخت و ساز در شهرها، اكثر بافت شهر را ساختمان‏ها پر كرده‎اند. لذا بازگرداندن طبيعت به شهرها در قالب فضاهاي سبز عمودي مي‎تواند يكي از راه حل‎هاي پرطرفدار باشد. باتوجه به نوظهور بودن ديوارهاي سبز و ايراد وارده به آن‎ها كه مصرف‏كننده لوكس آب شهري هستند و از طرفي بحران جدي آب، لزوم كاربرد آب‏هاي بازيافتي در كشت گياهان در اين ساختارهاي سبز را دو چندان مي‏كند. از طرفي آلودگي‏هايي كه از طريق آب‏هاي نامتعارف مورد استفاده در فضاهاي سبز به محصولات كشاورزي منتقل ‎مي‏شود، در شهرها يك مشكل جدي است و در كشاورزي شهري بايد مورد توجه قرار گيرد. به دنبال راه‏حلي براي رفع ايراد وارده به استفاده رايج از اين‏گونه آب‏ها در باغباني شهري، پژوهش حاضر به منظور بررسي تأثير انواع آب‏هاي نامتعارف و همچنين سويه‏هاي باكتري بر رشد و عملكرد برخي گياهان زينتي انباشتگر در ديوار سبز خارجي به صورت چهار آزمايش مجزا و درقالب كرت‏هاي خردشده بر پايه طرح بلوك‎هاي كامل تصادفي با سه تكرار در سال 1401 انجام شد. فاكتور اصلي تيمار آب‎هاي بازيافتي شامل سه سطح (آب خاكستري، پساب فاضلاب ناحيه كشف‏رود و آب لوله‏كشي شهري (شاهد))، فاكتور فرعي سويه‏هاي مختلف باكتري در چهار سطح به صورت تركيبي از باكتري‏هاي مختلف شامل تركيب 1 (Psedoumonas flucrecens+ Azosporillum Liposferum+ Thiobacillus thioparus+ Aztobactor chorococcum)، تركيب 2 (Paenibacillus polymyxa+ Pseudomonas fildensis+ Bacillus subtilis+ Achromobacter xylosoxidans+ Bacillus licheniformis)، تركيب 3 (Pseudomonas putida+ Acidithiobacillus ferrooxidans+ Bacillus velezensis+ Bacillus subtilis+ Bacillus methylotrophicus+ Mcrobacterium testaceum) و سطح شاهد بدون كاربرد باكتري بود. همچنين گونه‌هاي گياهي مورد بررسي شامل فستوكا روبرا (Festuca ovina glauca)، چمن يال‏اسبي (Ophiopogon japonicus)، گل‏يخ (Aptenia cordifolia) و كارپوبروتوس (Carpobrotus edulis) بود. نتايج نشان داد كه تمام صفات مورفولوژيك (ارتفاع گياه، تعداد گره، فاصله ميانگره‌ها، قطر طوقه، قطر ساقه، تعداد برگ، پهناي برگ، تعداد و طول شاخه‎هاي جانبي، شاخص رشد) در هر چهار گياه در سطح احتمال %5 اختلاف معني‏دار نشان دادند. طول برگ در سه گياه فستوكا، چمن يال‏اسبي، گل‏يخ در سطح احتمال %5 معني‏دار شد. بالاترين محتوي نسبي آب برگ و كلروفيل و كمترين كمبود اشباع نسبي، كاروتنوئيد و آنتوسيانين در بسترهاي تلقيح‎شده با باكتري بود. همچنين صفات مورفوفيزيولوژيك برتر در گياهان كشت شده در بسترهاي تلقيح شده آبياري با پساب فاضلاب رويت شد. نتايج اين پژوهش تلفيق بستر كشت با تركيب باكتري 3 و آبياري با پساب فاضلاب و همچنين استفاده از گياه گل‌‌‌يخ به جاي ساير گياهان ناپايدار به‎كار رفته در ديوار سبز خارجي در اقليم خشك و نيمه‎خشك را پيشنهاد مي‎كند.