بهبود كيفيت فضاي شهري با افزودن به غناي محرك‌هاي حسي محيط (نمونه موردي: گذر هوسم، رودسر)

فرايند ادراك فضاي شهري امروز، بيشتر برگرفته از داده‌هاي حس بينايي است؛ چراكه ديگر محرك‌هاي حسي محيط در ذهن و روان كاربر فضا انگيزشي پديد نميآورند. پيشفرض اين پژوهش اين است كه اگر محركهايي، در محيط بهكار گرفته شده باشند كه بتوانند تجربه‌اي چندحسي پديد آورند، بر كيفيت و غناي فضاي شهري ‌افزوده مي‌شود. هدف اين پژوهش، بررسي راهكارهاي بهبود كيفيت فضاي شهري با افزودن به غناي حسي محيط و برانگيخته شدن همه حواس، براي همه گروه‌هاي گونه‌گون اجتماعي، سني و جنسي و كم‌توان از نظر ادراك و حواس است. راهبرد اين پژوهش، كيفي است؛ و روي نمونهاي از محيط شهري كار شده كه در شهر رودسر است و گذر هوسم نام دارد. مسير پژوهش بدينگونه است كه پس از بازشناسي گونههاي محرك‌هاي حسي محيط بر پايه نگرش پديدارشناسي و راهكارهاي افزايش غناي گذرهاي محلي در نمونه، معيارهاي ارزيابي كيفيت محيط در سه سطح براي آن استخراج مي‌شود. سپس بر پايه معيارهاي سطح سوم، پرسشنامه ليكرت تنظيم ميگردد؛ و با مشاهده ميداني، مطالعات حسگردي، مصاحبه و پرسشنامه، كيفيت اين محرك‌ها در گذر هوسم، برداشت، ارزيابي و تحليل ميشود. يافتهها نشان ميدهند كه كيفيات فضايي گذر هوسم با داشتن محرك‌هاي حسي غني، خشنودي و رضايت بالايي فراهم ميكنند؛ و كيفيت‌هايي چون آرامش و سكوت، ايمني، احساس و ادراك چندگانه، برانگيختن تخيل و خاطره، تجربه فضا و تصوير ذهني وحدت‌بخش در فضا را بيشتر مي‌كنند. از نظر ميزان تأثيرگذاري، محرك‌هاي چشايي بيش از ديگر محرك‌هاي حسي و سپس محرك‌هاي بساوايي، شنوايي، بويايي، عضلات و بينايي مؤثرتر هستند. نتايج نشان ميدهند كه راهكارهايي چون پيونددهي مناسب كوچه و بن‌بست به گذرگاه اصلي، نورپردازي كوچه‌هاي پنهان فضا در شب، كاستن از سر‌و‌صداي خودروهاي عبوري، كف‌سازي مناسب گذرگاه براي حركت پياده و نابينا و ايجاد كاربري‌ها و فعاليت در زمان‌ مختلف در اين گذر، توصيه‌هايي سودمند هستند.