آسيب شناسي ضابطه اختصاصي سطح اشغال و جانمايي ساختماني براي بافت تاريخي شهر رشت

طي دهههاي اخير ساختوسازهاي جديد در محدوده بافت تاريخي شهر رشت عموماً بدون توجه به الگوهاي تاريخي جانمايي ساختمانها در پلاكهاي شهري مرتبط صورتگرفته كه اين امر آسيبديدگي شديد اين بافت را در پي داشته است. درحالحاضر براي نخستين بار «ضابطه اختصاصي بافت تاريخي شهر رشت» در حال تهيه است كه در صورت تصويب در طرح تفصيلي اين شهر گنجانده خواهد شد. در اين ضابطه علاوه بر موضوعات ديگر، بهطور مشخص به موضوع «سطح اشغال» و «نحوه استقرار ساختمان» پرداخته‌شده است. پژوهش حاضر تلاشي در راستاي نقد و اصلاح ضابطه مورد اشاره بر مبناي مطالعات گونه ريختشناسي است و تداوم الگوهاي بومي اين بافت را در ساختوسازهاي جديد دنبال ميكند. در پژوهش حاضر با رجوع به عكسهاي هوايي مربوط به سال 1335، 1355 و 1401 شهر رشت و نقشهها و اسناد مرتبط، تلاش گرديد تا الگوهاي تاريخي مورد استفاده در تعيين شكل ردّ پاي ساختمانهاي مسكوني آن بررسي گردد. در اين بررسي وضعيت خانههاي قاجاري سال 1335 با خانههاي جديد تا سال 1401 مقايسه شد و در مجموع 305 خانه مورد بررسي قرار گرفتند. متغيرهاي مورد بررسي شامل الگوهاي متداول نحوه استقرار ساختماني، اندازههاي متداول طول و عرض و نسبت عرض به طول تودههاي ساختماني، عمق حياطها و نيز درصد سطح اشغالهاي متداول در بافت تاريخي اين شهر بوده است. پژوهش حاضر حاكي از آن است كه ضابطه جديد به جاي تداوم الگوهاي تاريخي بافت، مي كوشد تا الگوهاي جديد آن را تثبيت نمايد. در ادامه بر مبناي يافتههاي پژوهش، برخي توصيهها و نكات اصولي جهت لحاظشدن در ضابطه جديد، تعيين ردّ پاي ساختماني براي اعمال در محدودههاي تاريخي ارزشمند شهر رشت بيان ميگردد كه انتظار ميرود به هماهنگي ساختوسازهاي جديد و قديم در محدوده هاي تاريخي ارزشمند اين شهر از لحاظ شكل و هندسه ردپاي ساختماني، كمك نمايد.