الگوي كشت بهينه و مديريت منابع آب زير‌زميني و سطحي دشت كوهپايه- سگزي با استفاده از مدل تلفيقي تئوري بازي‌ها و الگوريتم بهينه‌سازي

در سال هاي اخير، تضاد منافع زيست‌محيطي با معيشت كشاورزان به يكي از مهمترين مسائل حكمراني محيط زيست و كشاورزي در حوضه آبريز زاينده رود تبديل شده است. بنابراين، دستيابي به نقطه تعادل ميان سود اقتصادي با استفاده از الگوي كشت بهينه و جلوگيري از برداشت بي‌رويه منابع آب ‌زير‌زميني از اهميت زيادي براي سياست گذاران اين حوزه برخوردار است. در اين پژوهش، تابع محيط زيست با استفاده از محدوديت منابع آب و تابع اقتصادي با استفاده از سود اقتصادي محصولاتي كه در دشت كوهپايه- سگزي كشت مي‌گردد در بازه زماني 1376 – 1390 مدل‌سازي گرديد. تابع نش با استفاده از بهينه سازي غيرخطي مقيد با توجه به محدوديت منابع آب در هر سال بهينه شد. پس از آن، الگوي كشت محصولات با روش تئوري بازي‌ها و روش برنامه‌ريزي ‌خطي محاسبه شد. نتايج نشان داد كه كاهش مصرف آب در روش تئوري بازي ها 31% و براي روش برنامه ريزي خطي 17% است. در اين حالت، ميزان كاهش سود براي اين دو روش به ترتيب 17% و 4% نسبت به حالت مبنا است. نتايج نشان داد كه افت سطح آب ‌زير‌زميني براي هيدروگراف معرف دشت و  روش برنامه‌ريزي ‌خطي به ترتيب برابر با 3/69 و 2/04 متر است. در حالي كه در روش تئوري بازي‌هاي بهينه شده با وزن تابع اقتصادي 0/5، تراز آب زيرزميني دشت افزايش 7/45 متري دارد. با توجه به ميزان كاهش مصرف آب، ميزان كاهش سود و افزايش تراز آب ‌زير‌زميني، روش تئوري بازي‌هاي بهينه شده با وزن 0/5 نسبت به روش برنامه‌ريزي خطي برتري دارد.