بهره‌وري آب سيب‌زميني در اقليم‌هاي سرد، معتدل و گرم استان كرمانشاه

شناخت و تعيين مقدار بهره‌وري آب مصرفي اولين گام جهت بهبود آن مي‌باشد. هدف اين پژوهش تعيين بهره‌وري آب مصرفي گياه سيب‌زميني در اقليم‌هاي گرم، معتدل و سرد استان كرمانشاه است. در اقليم‌هاي ذكر شده به‌ترتيب شهرستان‌هاي قصر شيرين، كرمانشاه و سنقر كه داراي بيشترين سطح زير كشت سيب‌زميني بودند به‌عنوان مناطق انجام اين پژوهش انتخاب شدند. به اين منظور 35 مزرعه تحت شرايط زارعين در سال 1401-1400 انتخاب شد. حجم كل آب آبياري هر يك از مزارع منتخب در طول فصل رشد اندازه‌گيري گرديد. بارش مؤثر با استفاده از رابطه USDA تعيين شد. حجم آب مصرفي مزارع نيز از مجموع حجم آب آبياري و بارش مؤثر محاسبه گرديد. بعد از برداشت محصول و تعيين عملكرد سيب‌زميني از تقسيم مقدار عملكرد بر حجم آب مصرفي، بهره‌وري آب مصرفي مزارع منتخب تعيين شد. براي تحليل آماري نتايج از نرم‌افزار SPSS و آناليز واريانس ANOVA استفاده شد. نتايج نشان داد ميانگين حجم آب آبياري سيب‌زميني در روش باراني در شهرستان‌هاي قصر شيرين، كرمانشاه و سنقر به‌ترتيب 7507، 7186 و 6739 مترمكعب در هكتار و ميانگين حجم آب مصرفي آن‌ها نيز به‌ترتيب 8002، 7246 و 6783 مترمكعب در هكتار به‌دست آمد. ميانگين عملكرد سيب‌زميني در اين شهرستان‌ها نيز به‌ترتيب 24100، 35500 و 36100 كيلوگرم در هكتار حاصل گرديد. بنابراين ميانگين بهره‌وري آب مصرفي سيب‌زميني در اين شهرستان‌ها به‌ترتيب 4/3، 9/4 و 7/5 كيلوگرم بر مترمكعب به‌دست آمد. لذا نتايج حاصل نشان داد مقدار بهره‌وري فيزيكي آب مصرفي سيب‌زميني در شهرستان قصر شيرين نسبت به دو شهرستان كرمانشاه و سنقر به‌ترتيب 30 و 40 درصد كمتر است كه مهم‌ترين دلايل آن كمتر بودن عملكرد و بيشتر بودن حجم آب آبياري و آب مصرفي سيب‌زميني در اين شهرستان مي‌باشد. لذا مي‌توان با مديريت به‌زراعي و به‌نژادي و آموزش كشاورزان در راستاي كاهش مصرف آب در اين شهرستان اقدام به افزايش عملكرد و كاهش مصرف آب و نهايتاً افزايش بهره‌وري فيزيكي آب مصرفي سيب‌زميني كرد.