طراحي الگوي راهبردي ساختار كلان توسعه پايدار؛ مطالعه موردي منطقه ويژه اقتصادي انرژي پارس

مشكلات ساختاري يكي از دلايل اصلي عقب‌ماندگي كشور در توسعه و توليد نفت و گاز از ميدان مشترك پارس جنوبي است. هدف اين مقاله، ارائه الگو راهبردي (مفهومي) ساختار كلان توسعه پايدار منطقه ويژه اقتصادي انرژي پارس در راستاي كمك به حل مشكلات ساختاري است. در مرحله اول پيشينه و ادبيات نظري موضوع مورد بررسي قرار گرفت، در مرحله دوم به عنوان مطالعات تطبيقي، مطالعه ساختار سازماني روي 15 شركت نفت و گاز بين‌المللي صورت گرفت و پس از آن با روش مصاحبه كيفي پرسشنامه‌اي ميان 60 نفر از مديران و كارشناسان ارشد مرتبط با فعاليت‌هاي نفتي منطقه توزيع شد. در فرآيند پژوهش، الگوي حاصل از مطالعات نظري و تطبيقي، با برخي اصلاحات ضروري با نيازها و الزامات توسعه پايدار نفت و گاز منطقه، بومي و نهايي شد. الگو راهبردي (مفهومي) ساختاركلان بدست آمده، با رويكرد سيستمي مبتني بر زنجيره ارزش نفت و گاز منطقه، شامل فرآيندهاي اصلي، پشتيباني، مديريتي و همچنين سه لايه ساختاري راهبردي، پشتيباني، اصلي و همچنين مؤلفه‌ها و ارتباطات آن‏ها است. وظايف كلي دستگاه هاي ملي و فرابخشي مرتبط با توسعه پايدار نفت و گاز منطقه در الگو، بررسي، تعيين و جانمايي شد. به به‏گونه اي كه براساس يافته هاي پژوهش و نظريات خبرگان الگوي حاصله ضمن ايجاد يكپارچگي در زنجيره ارزش نفت و گاز و همچنين انسجام فراآيندي و سازماني با رفع كاستي‌هاي ساختار كنوني، مي تواند زمينه ساختاري و مديريتي لازم را براي تحول و توسعه پايدار نفت و گاز و منطقه فراهم كند و سطح بالايي از هماهنگي، هم‌افزايي و بهره‌وري را براي تحقق اهداف و منافع ملي در توسعه و توليد رقابتي نفت، گاز و هليوم از ميدان مشترك پارس جنوبي امكان‏ پذير سازد.