مقايسه تطبيقي شرفنامه و هفت پيكر؛ مطالعه موردي افسانه، اسطوره و داستان‌هاي عاميانه

نظامي گنجوي (614-  530 هـ . ق) از شاعران توانمند سبك آذربايجاني است. شاعران اين سبك از داستان هاي عاميانه در سروده هاي خود بسيار استفاده كرده اند. نگارنده در پژوهش حاضر به بررسي افسانه ها در شرفنامه و هفت پيكر نظامي پرداخته و كوشيده است تا با تبيين اين جلوه ها به ميزان استفاده ي نظامي از آن ها پي ببرد و چگونگي استفاده هنري ادبي شاعر مذكور را از اين پديده ها مشخص ‌سازد. پس از استخراج و ذكر نمونه داستان هاي اسطوري، عاشقانه و عاميانه در شرف نامه و هفت پيكر، به تحليل و واكاوي آن ها پرداخته شد. بارزترين داستان هاي اسطوري و عاميانه در دو اثر مذكور عبارتند از اسفنديار، كيخسرو، بهمن، فريدون، ماني، هاروت و زهره، اسكندر و روشنك، اسكندر و دختر چيني چنگ نواز، اسكندر و نوشابه و ... است. داستان ها و افسانه هاي عاميانه در هفت پيكر به نسبت ابيات، از شرفنامه بيشتر است و علت آن را مي‌توان در افسانه‌سازي‌هاي زياد و خيال برانگيز و حوادث پيرامون آن دانست، با توجه به اينكه شرفنامه بيشتر رنگ تاريخي دارد. نظامي در هفت پيكر از جلوه هاي فرهنگ شفاهي (باورها وداستان ها)ي افسانه‌اي بيشتر استفاده كرده است. شرفنامه تلاش دارد افسانه‌ها را در قالب اسطوره‌هاي ملي نمايان سازد.