كاركرد نمادين رنگ‌واژه‌ها در نوشتار زنانه «زينب حبش»

بسياري از پژوهشگران بخصوص زبان شناسان اجتماعي، بر نقش محيط و جامعه در شكل‌گيري دگرگوني‌هاي زبان تأكيد دارند. از نظر آنها، زبان نهادي اجتماعي و نظامي وابسته به فرهنگ است كه به عوامل محيطي و برون‌زباني واكنش نشان مي‌دهد. افزون بر متغيّرهايي چون عوامل محيطي، ساختار اجتماعي و نگرش‌ها و ارزش‌ها، جنسيّت نيز به عنوان عاملي برون‌زباني در رابطه با شكل‌گيري زبان بررسي مي‌شود. بي‌ترديد، يكي از مهم ترين عناصر مؤثر در آفرينش آثار ادبي، رنگ مي باشد كه شاعران با استفاده از اين عنصر، مفاهيم انتزاعي پربسامدي را به مخاطب خود القا مي كنند. از جمله اين سخن سرايان، «زينب‌ حبش» شاعر مقاومت فلسطين است كه با واقعيّت‌هاي عصر خويش زيسته و آزادي‌خواهي، مصيبت و دردهاي مردم فلسطين را به زبان شعر بيان كرده است. از آنجا كه عنصر رنگ، يكي از اجزاي مهمّ صور خيال و از عناصر نمادين شاعران معاصر مي باشد، تفسير آن در شعر اين شاعر در كنار كشف موارد كاربردي آن، امري مهمّ و ضروري به نظر مي‌رسد. بنابراين، هدف از اين پژوهش كه به روش توصيفي- تحليلي به نگارش درآمده، بررسي كاركرد رنگ واژه ها در انتقال مفاهيم پايداري در نوشتار زنانه «زينب حبش» و تبيين كاربرد كيفي و كمّي رنگ‌ها در اشعار وي و بيان تفاوت اين شاعر با ديگر بانوان سخن پرداز فلسطيني در بكارگيري عنصر رنگ است. زينب حبش غالباً از رنگ‌ها براي القاي مفاهيم مثبت استفاده نموده؛ تا آنجا كه نسبت كاربرد مثبت رنگ‌ها به كاربرد منفي آن‌ها تقريباً دوبرابر و بيانگر مثبت‌انديشي شاعر است. او از ميان رنگ‌هاي اصلي، به ترتيب فراواني از رنگ‌هاي سرخ، سياه، سبز، سفيد و زرد استفاده كرده امّا به هيچ وجه، از رنگ آبي بهره نبرد؛ زيرا به اين رنگ، نگاهي منفي دارد و آن را نماد اشغالگران مي‌داند كه از آنان متنفّر است و موجوديّتي برايشان قائل نيست. دو رنگ گندمي و نقره‌اي علي‌رغم بسامدي اندك، كاركردي بسيار دقيق در نگارگري شاعر داشته و رنگ و لعابي تازه به تابلوهاي شعري وي بخشيده‌اند.