تحليل روايت‌شناسانه «يك عاشقانه آرام» بر اساس نظريه «ژرار ژنت»

روايت شناسي شاخه اي از مطالعات ادبي است كه به تجزيه و تحليل روايت و نظام هاي حاكم بر روايت و ساختار و پيرنگ داستان مي پردازد. روايت شناسي به عنوان رويكردي نظام مند، مي كوشد به نظام معنايي فراتر از متن برسد و گفتار روايي يا متن را فهم پذير نمايد. شناخت روش هاي كاركرد روايت، ما را در فهم متون ادبي ياري مي رساند. از جمله برجسته ترين خصوصيات ادبيات پسامدرن، كوشش در جهت محو عنصر زمان و به تبع آن روايت در نثر داستاني مي باشد و يك عاشقانه آرام نادر ابراهيمي، نمونه اي برجسته از اين نوع داستان به حساب مي آيد. اين پژوهش با روش توصيفي-تحليلي و با واكاوي رمان يك عاشقانۀ آرام بر پايۀ نظريۀ روايت در زمان ژرارژنت صورت مي گيرد. ژرار ژنت -از پيشگامان اين رويكرد ساختارگرا - براي توصيف و تحليل ساختارهاي متون ادبي پنج مبحث نظم، تداوم، بسامد، وجه و لحن را مهم مي دانست. نتايج پژوهش بيانگر آن است كه يك عاشقانۀ آرام از انسجام خوبي برخوردار است. از سوي ديگر، به هم ريختگي زماني در رويدادها، داستان را هنري تر مي سازد؛ اين زمان پريشي در رمان به كرات ديده مي شود و زمان مدام بين گذشته و حال در جريان است. فصل اول بيشتر جنبۀ گذشته نگري دارد؛ اين گذشته نگري ها عمومأ از نوع درون داستاني بوده و پي در پي آمدن آن، در داستان، باعث كندي زمان مي شود. از نظر تداوم رمان در لايۀ سطحي، همان گذر روزهاست و شتاب مثبت و حذف زمان در آن زياد ديده مي شود. لايۀ محتواي داستان داراي شتاب منفي است. كل رمان، ديالوگ محور است كه بيشتر اين گفتگوها در قالب احساسات و اعتقادات گيله مرد متجلي شده است. مكث توضيحي طولاني را به وفور در داستان شاهد هستيم كه موجب كندي سير داستاني شده است. همچنين، بسامد از نوع مكرر و بازگو در سرتاسر داستان مشهود است. از نظر وجه، داستان بر پايه دو زاويه ديد داناي كل و اول شخص بنا شده است كه البته بيشتر رمان بر پايه اول شخص است و زاويه ديد سوم شخص در مواردي اندك كاربرد دارد.