بينامتنيت قرآني در اشعار عبدالمطلب (شاعر معاصر عرب)

شعر معاصر عرب مزين به كاربرد انواع تناص از جمله تناص تاريخي و ديني است. اين پديده در شعر شاعران دوره‌ي معاصر به طور ملموسي ديده مي‌شود. محمد بن عبدالمطلب يكي از شاعراني است كه پديده‌ي تناص قرآني در شعر او متبلور است. در اين مقاله با روش تحليلي مواردي از تاثيرپذيري عبدالمطلب از قرآن مورد بررسي قرار گرفته است. وي آيات شريفه را چه از لحاظ مضمون و چه از لحاظ معنا در شعر خود به كار برده است و از بُعد لفظي اين آيات را به خوبي و به جا استفاده كرده است و علت اين تناسب در اشعار و به كار بردن آيات قرآني دو امر است: يكي اينكه شاعر در ده سالگي قرآن را حفظ كرده است و دوم اينكه شاعر درس را در حوز‌ه‌ها ادامه داده و تا پايان با قرآن كريم مأنوس بوده است. محمد بن عبدالمطلب از پديده‌ي تناص هم در اشعار سياسي و هم در اشعار ديني بهره برده است. وي در اشعار سياسي به منظور مبارزه با غرب و بازيابي استقلال مصر و بيرون راندن مستكبران، از بينامتنيت استفاده كرده و در اشعار ديني به منظور نشان دادن فضايل پيامبر (ص) و حضرت علي (ع) از آن بهره برده است. عبدالمطلب از هر سه نوع تناص نفي جزئي يا تناص اجترار، نفي متوازي يا امتصاص و نفي كلي يا حوار استفاده كرده و ميزان بهره‌گيري وي از نفي متوازي يا امتصاص نسبت به ساير انواع تناص بيشتر است.