تاثير پيش تيمار تخمير و حذف مواد استخراجي بر ويژگي‌هاي آكوستيك چوب گونه‌ ون (Fraxinus excelsior)

سابقه و هدف: امروزه اهميت تيمارهايي مانند آبشويي و اتانول-استن شويي براي بهبود ويژگي هاي آكوستيك چوب مورد توجه سازندگان سازآلات موسيقي قرار گرفته است. مواد استخراجي چوب در فهرست آن دسته از موادي هستند كه بيشتر نقش ساختماني ندارد و تخليه هدفمند و صحيح آنها مي‌تواند بدون كاهش سفتي، چوب را سبك كند. انجام پيش‌تيمارهايي از قبيل تخمير با مخمر نان (قبل از فرايند آبشويي و اتانول-استن شويي) مي تواند موجب خروج بيشتر مواد استخراجي از چوب گردد. در اين مطالعه به بررسي اثر تيمارهاي آبشويي و اتانول-استن شويي و پيش‌تيمار تخمير بر خواص آكوستيك گونه ون (Fraxinus excelsior) پرداخته شده است.مواد و روش ها: چوب ون (Fraxinus excelsior) مورد نياز از درون‌ چوب يك الوار تجاري تهيه شده و تعداد 38 عدد تير كوچك شعاعي با ابعاد اسمي 150×12×2 ميلي متر (طولي، شعاعي، مماسي) از قسمت درون ‌چوب آن استخراج گرديد. آزمونه هاي منتخب پس از رسيدن به رطوبت تعادل 12 درصد در شرايط كليماتيزه، به‌منظور اندازه گيري ويژگي هاي اوليه فيزيكي و آكوستيكي مورد آزمون ارتعاش اجباري در تير دو سر آزاد قرار گرفتند. پس‌ازآن، آزمونه هاي اوليه به‌صورت تصادفي به دو گروه 19 آزمونه اي تقسيم شدند. دسته اول بدون پيش‌تيمار و دسته دوم با پيش تيمار تخمير در فرايند حذف مواد استخراجي توسط آب و بعد توسط تركيب اتانول- استن قرار گرفتند. پس از هريك از مراحل آبشويي و حذف مواد استخراجي محلول در اتانول- استن، آزمون ارتعاش اجباري در تير دو سر آزاد بر روي آزمونه ها انجام گرديد و خواص آكوستيكي آزمونه ها اندازه گيري شد.نتايج: آبشويي بدون پيش‌تيمار با مخمر نان باعث كاهش جزئي و با پيش‌تيمار، باعث كاهش معني دار مقادير دانسيته شد (به ترتيب: 1/75 و 7/39 درصد). در حالي كه فرايند حذف مواد استخراجي (با پيش تيمار و بدون پيش تيمار) توسط الكل-استن باعث كاهش معني دار مقادير دانسيته گرديد (به ترتيب: 2/27 و 8/71 درصد). مقادير مدول الاستيسيته در اثر آبشويي بدون پيش‌تيمار و با پيش‌تيمار، كاهش معني دار از خود نشان دادند (به ترتيب: 11/37 و 16/47 درصد). فرايند حذف مواد استخراجي توسط اتانول- استن نيز در آزمونه هاي پيش‌تيمار نشده و پيش تيمار شده كاهش معني دار مقادير مدول الاستيسيته را در پي داشتند (به ترتيب: 13/87 و 20/93 درصد). آبشويي بدون پيش‌تيمار با مخمر نان و با پيش‌تيمار، باعث كاهش معني دار مقادير ميرايي ارتعاش شده است كه در اين بين آزمونه هاي پيش‌تيمار شده درصد افت بيشتري در مقادير حاصل از ميرايي ارتعاش داشته اند (به ترتيب: 13/87 و 20/93 درصد). فرايند حذف مواد استخراجي توسط الكل-استن مانند آبشويي باعث كاهش معني دار مقادير ميرايي ارتعاش شده است كه در اين بين آزمونه هاي پيش‌تيمار شده، درصد افت بيشتري در مقادير حاصل از اين ويژگي را از خود نشان دادند (به ترتيب: 3/03 و 18/01 درصد). در اين فاكتور نيز فرايند حذف مواد استخراجي محلول در اتانول- استن (با پيش‌تيمار و بدون پيش‌تيمار) نسبت به آبشويي، افت بيشتري را در مقادير ميرايي ارتعاش در پي داشته است (به ترتيب: 6/67 و 20/85 درصد). كارايي تبديل آكوستيك در اثر آبشويي بدون پيش‌تيمار با مخمر نان باعث افزايش جزئي شد، در حالي كه پيش‌تيمار سبب افزايش معني دار مقادير كارايي تبديل آكوستيك گرديد (به ترتيب: 0/44 و 25/24 درصد). فرايند حذف مواد استخراجي توسط الكل-استن نيز باعث افزايش معني دار مقادير كارايي تبديل آكوستيك شد كه در اين بين آزمونه هاي پيش‌تيمار شده، درصد رشد بيشتري را در مقادير حاصل از اين ويژگي از خود نشان دادند (به ترتيب: 3/41 و 28/90 درصد).نتيجه گيري: هر دو شيوه آبشويي و اتانول-استن شويي در بهبود ويژگي هاي فيزيكي (دانسيته) و آكوستيك (مدول الاستيسيته، ميرايي ارتعاش و كارايي تبديل آكوستيك) مفيد بودند. در اين بين اثر اتانول-استن شويي بيش از اثر آبشويي بود. پيش‌تيمار تخمير با مخمر نان باعث بهبود عملكرد تيمارهاي آبشويي و اتانول-استن شويي شد.