زوال دولت محوري پارادايمي جديد در حقوق بين‌الملل

يكي از مفاهيم جديد در روابط بين‌الملل، زوال حاكميت دولت است كه اصول عمده آن، تأكيد بر نقش سازمان‌هاي بين‌المللي و جنبش‌هاي جديد اجتماعي و تلاش براي استقرار صلح، خاتمه دادن به ستيز ميان ملت‌ها و استقرار تركيبات جديد است. زوال حاكميت به دنبال محدود كردن قدرت‌ها و تضعيف مرزهاي سياسي و حاكميت ملي شكل مي گيرد. هدف، حاكميت جهاني تحت يك قانون به صورت يكپارچه است. نوع و تعداد بازيگران به‌گونه‌اي تحول يافته كه علاوه بر قدرت‌هاي بزرگ بين‌المللي، بازيگران منطقه‌اي نيز به ايفاي نقش مي‌پردازند. همچنين، در كنار دولت‌ها، نهادهاي مدني بين‌المللي، سازمان‌هاي مردم نهاد بين‌المللي، سازمان‌هاي بين‌الدول بين‌المللي، نهادهاي چندجانبه غيررسمي، احزاب، رسانه‌ها، قوميت‌ها، سنديكاها، شركت‌هاي چندمليتي، افراد و افكار عمومي بين‌المللي نيز نقش آفرين شده‌اند كه درمجموع، به چندضلعي شدن نظام بين‌الملل انجاميده است. بدين‌ترتيب، با توجه به ماهيت متحول و فرايندي نظام بين‌الملل و هم‌پيوندي كنشگران و پيچيدگي تعاملات فزاينده آنان، هنوز نظمي مستقر شكل نگرفته و نظام بين‌الملل همچنان در حالت گذار، انتقال و سيال قرار دارد. جهاني شدن يا زوال دولت محوري يك فكر و ايده است كه در تفكر و سياست‌هاي معاصر جاي مي‌گيرد و از تحولات جهان، افكار ملت‌ها و فرهنگ‌هاي گوناگون برخاسته است. هدف از آن كاستن از محوريت حاكميت دولت‌ و تأكيد بر نقش سازمان‌هاي بين‌المللي و جنبش‌هاي جديد است جهاني شدن روندي تدريجي و تكاملي را طي كرده و همچنان در حال پيشروي است.