امكان ‌سنجي پيشگيري واكنشي ناشي از مصرف داروهاي نيروزاي غيرمجاز به ‌وسيله ورزشكاران در حقوق كيفري ايران

با وجود پيامدهاي زيان ‌بار مصرف داروهاي نيروزاي غيرمجاز در سلامتي، امروزه مصرف اين داروها توسط ورزشكاران بسيار گسترش يافته است. برخلاف بسياري از كشورها، تاكنون مصرف چنين داروهايي در ايران به‌ عنوان يك رفتار مجرمانه در قوانين جزايي پيش‌بيني نگرديده است تا بتوان به‌‌وسيله ارعاب ناشي از مجازات، مانع از درگيري كنشگران ورزشي در مصرف اين داروها شد. هدف از پژوهش حاضر آن است تا بررسي نمايد كه پيشگيري واكنشي از مصرف داروهاي نيروزا از طريق عقوبت و سزادهي كنشگران ورزشي، تا چه اندازه مي‌تواند براي كنترل مصرف داروهاي نيروزا مطلوب باشد. بدين منظور، پژوهش حاضر با بررسي مباني و چالش‌هاي موجود در جرم‌‌انگاري مصرف داروهاي نيروزا و همچنين، دقت در يافته‌هاي تجربي ساير پژوهش‌ها در اين حيطه به روش كتابخانه‌اي و مطالعه‌ اسنادي، به امكان‌سنجي پيشگيري واكنشي از مصرف داروهاي نيروزاي غيرمجاز پرداخت. نتايج پژوهش نشان داد، اگرچه پيشگيري واكنشي با مباني مشروعي نظير اصل ضرر و پدرسالاري حقوقي، همسو و هماهنگ است اما با توجه به چالش‌هاي عملي و نظري بر سر راه جرم‌‌انگاري مصرف داروهاي نيروزا، چنين اقدامي قادر نيست هدف اساسي از وضع قانون (جرم‌‌انگاري) را كه همان اجراي مطلوب و مؤثر است، تأمين نمايد. از سوي ديگر، با توجه به اينكه امروزه در اكثر كشورها تأكيد اساسي در مبارزه با مصرف داروهاي نيروزا بر پيشگيري رشدمدار و جامعه‌‌مدار است، لذا پيشگيري واكنشي (كيفري) نمي‌تواند يك راهكار پيشگيرانه مطلوب باشد.