ظهور مجدد طالبان و تأثير آن بر امنيت ملي جمهوري اسلامي ايران

قدرت‌يابي مجدد و سريع طالبان منجر به ارائه ديدگاه‌هاي متفاوتي در محافل سياسي- امنيتي جهان شده است. انديشه قوميتي و ايدئولوژيكي اين گروه و عملكرد قبلي آن در دهه 1990 منجر به اين شد كه برخي انديشمندان داخلي ظهور مجدد طالبان در سال 2021 را فرصت و برخي ديگر آن را تهديد براي ايران قلمداد نمايند. هدف اين مقاله احصاء تهديدات و فرصت‌هاي قدرت‌يابي مجدد طالبان بر امينت ملي ج.ا.ا است. پژوهش حاضر براساس راهبرد آميخته و به روش توصيفي- تحليلي با استفاده از ابزارهاي فيش‌برداري، مصاحبه و پرسش‌نامه محقق‌ساخته انجام پذيرفت. جامعه آماري شامل 130 نفر از صاحب‌نظران علوم سياسي و امنيت ملي دانشگاه‌هاي شهر تهران بوده و نمونه آماري، 97 نفر است. نتايج حاصل از مصاحبه‌ها و مباني نظري، منجر به شناسايي 36 شاخص ناشي از ظهور مجدد طالبان شده است. پس از تعيين روايي، پرسش‌نامه به 22 شاخص تقليل يافت. مقدار ضريب آلفاي كرونباخ 91/0 به‌دست آمد. پس از تحليل داده‌هاي با استفاده از آزمون آماري تحليل واريانس فريدمن، يافته‌ها بيانگر آن است قدرت‌يابي مجدد طالبان به‌دليل تاثيرگذاري تصاعدي بر انديشه قوميتي و ايدئولوژيكي در مناطق شرقي كشور، امنيت ملي نظام ج.ا.ا را با افزايش ناامني و چالش جدي مواجه خواهد كرد. در انتها نيز از محدود شدن احتمالي فعاليت‌هاي گروه‌هاي سلفي- تكفيري در پاكستان، گروه تررويستي داعش و زيرمجموعه آن از جمله دولت اسلامي خراسان (داخ)، به‌عنوان مهم‌ترين فرصت‌هاي امنيتي ج.ا.ا نام‌برده شده است.