تحليل روش‌ هاي رايج مطالعات روان ‌شناختي قرآن بنيان و ارائه روش مطلوب

موقعيت جديد اسلام در عصر حاضر و ضرورت نقش ‌آفريني آن به ‌عنوان منبعي غني در سامان هويتي و تمدن جهاني، در پرتو علوم مبتني ‌بر معرفت ديني و قرآني از سويي و بازتوليد متوني با جهت گيري‌هاي غيرديني و گاه متعارض با دين و انديشۀ توحيدي در حوزۀ علوم انساني، در كشورهاي اسلامي از سوي ديگر، به مسئله «روش و روش‌شناسي» به‌واسطۀ نقش درخور توجهي كه در توليد علوم و معارف انساني ايفا مي‌كند، جايگاه ويژه‌اي بخشيده است. با وجود زحمات فراواني كه در حوزۀ مطالعات روان‌شناختي از حيث روشي انجام شده است؛ امّا همچنان چالش‌هاي روشي در چنين مطالعاتي مطرح است. اين تحقيق با رويكرد مطالعات ميان‌رشته‌اي قرآن‌بنيان درصدد است تا با روش فراتركيب ضمن بررسي روش‌هاي رايج، طرحي نو دراندازد. بدين منظور در اين پژوهش با بهره‌گيري از روش فراتركيب (مرور نظام‌مند كيفي) به تحليل نتايج و يافته‌هاي پژوهشگران قبلي پرداخته شده است. در اين راستا ابتدا اطلاعات روش‌شناختي استخراج‌شده از مطالعات روان‌شناختي قرآن‌بنيان، در قالب ساختاري كه شباهت‌ها و تفاوت‌ها را پُررنگ مي‌كند نمايش داده شد و به بازخواني آثار موجود در اين عرصه همت گمارده و در ادامه باتوجه‌به نقاط قوّت و ضعف روش‌هاي موجود، روش مطلوب ارائه شده است. يافته‌هاي تحقيق بيانگر وجود روشي بنيادين در تحليل محتواي آيات روان‌شناختي است كه ضمن فهم و كشف معاني، با تدبّر، معاني روان‌شناختي آيات قرآن كريم را زمينه‌ساز تحوّل در دانش روان‌شناسي كند. درنتيجه نگاه جامع به متون وحياني، با راهبردي همه‌زماني، همه‌مكاني و همه‌افرادي گزاره‌هاي روان‌شناختي قرآن را استخراج كرده و با نگاه كاربردي ـ مهارتي، در جهت معرفت‌افزايي و دانش‌افزايي، با رويكرد ميان‌رشته‌اي، قرآن و علوم روان‌شناختي را از حيث روشي معرفي كند.