الگوي قرآني سلامت روان بر اساس مؤلفه هاي مثبت نگري مبتني بر تحليل محتواي قرآن كريم در دانشجو ـ معلمان دانشگاه فرهنگيان

قرآن ‌كريم مرجع كامل مثبت‌نگري و راهنماي عمل انسان در دستيابي به سلامت ‌روان است. زيست مؤمنانه و عمل به آموزه‌هاي قرآني آرام‌ترين، شادترين و رضايت‌مندانه‌ترين نوع زندگي براي انسان را به‌دنبال دارد. فرضيات اساسي روان‌درمانگري سنتي مكاتب مختلف بر ديدگاه انسان‌شناسي آن‌ها مبتني است كه عمدتاً توجه به نقاط منفي وجودي مانند بيماري‌ها و آسيب‌هاي رواني و در بُعد مثبت‌نگري به كسب حداكثر بهزيستي ذهني و لذت‌طلبي معطوف است. اينكه در الگوي مشاوره‌اي مثبت‌نگري چندبُعدي قرآن ‌كريم سلامت ‌روان‌ و نحوۀ حصول به آن چگونه تبيين مي‌‌شود، امكاني است كه مقالۀ حاضر درصدد پاسخگويي به آن است. داده‌هاي پژوهش با استفاده از تحليل محتواي كيفي مؤلفه‌هاي مثبت‌نگري آيات قرآن ‌كريم در چهار مضمون (ارتباط با خدا، خود، ديگران و طبيعت)؛ در چهار مقوله اصلي (ايمان، شناخت نفس، فضائل انساني بين‌فردي و ادراك حضور خالق) و در 31 مقوله فرعي به‌صورت هدفمند از400 آيه شريف قرآن ‌كريم انتخاب و با استفاده از ترجمه تفسير‌الميزان در مقولات اشاره‌شده كدگذاري شد. سپس ميزان نسبت روايي محتوايي (CVR) متخصصان در تمامي‌ مؤلفه‌ها بين 77درصد تا 92درصد و براي شاخص روايي محتوايي (CVI) بين 88درصد تا 96درصد استخراج شد. يافته‌ها نشان داد مؤلفه‌هاي مثبت‌نگري آيات قرآن ‌كريم مبناي مناسبي‌ براي تبيين پديده‌هاي‌ روان‌شناختي و سلامت ‌روان است كه در چارچوب رابطۀ چهارگانه و با محوريت ايمان و دلبستگي به خداوند، او را در دستيابي به سلامت ‌روان هدايت مي‌كنند. بنابراين مي‌توان ادعا كرد كه مؤلفه‌هاي مثبت‌نگري و اثربخشي آن در تأمين سلامت ‌روان در قرآن موجود و به‌خوبي تبيين شده است. با استناد به اين زمينه، الگوي مشاوره‌اي مثبت‌نگري مبتني‌برآموزه‌هاي‌ اسلامي ـ ايراني تدوين و اعتباريابي شد.