تبيين شاخص ‌هاي فساد از منظر قرآن و دلالت ‌هاي مديريتي آن

فساد به ‌مثابه يكي از تهديدات بنيادين مقابل رشد، توسعه و عدالت اجتماعي، موضوعي است كه در ابعاد مختلف اخلاقي، اقتصادي و اجتماعي مورد پژوهش قرار گرفته است. اين پژوهش بخشي از رسالۀ دكتري نويسنده است كه با استفاده از روش داده‌بنياد انجام شده است. در اين مقاله به تبيين شاخص‌هاي فساد از ديدگاه قرآن كريم و دلالت‌هاي مديريتي ناشي از آن مي‌پردازد. با بررسي‌هاي گسترده در آيات قرآني، فساد به‌عنوان پديده‌اي ديده مي‌شود كه داراي شاخص‌هايي چون جامعيت، سرايت‌پذيري، ناسازگاري با مقام و شرافت انساني، زشتي و ناپسندي، پيچيدگي و ابهام، زمين‌مندي، زمان‌مندي و هم‌زادي با قدرت است. توجه به اين شاخص‌ها درك بهتري از فساد را در جامعه نشان مي‌دهد و بيانگر آن است كه فساد با بسياري از انحرافات و معاصي كه ازسوي انسان‌ها انجام مي‌گيرد، متفاوت است. هركدام از شاخص‌هايي كه قرآن كريم براي فساد بيان مي‌كند، مي‌تواند دلالت‌هاي مديريتي ويژه‌اي داشته باشد و در مبارزه با فساد اداري و سازماني، مدنظر قرار داده شود. دلالت‌هاي مديريتي اين شاخص‌ها تأكيد دارند كه سازمان‌ها نه‌تنها بايد نسبت به مفهوم و عواقب فساد شناخت جامع داشته باشند؛ بلكه لازم است كه برنامه‌ها و سياست‌هاي كامل و متناسب مبارزه با گونه‌هاي مختلف فساد، تدوين كنند.