بررسي شبهات مستشرقان پيرامون صلاحيت دين در نظريه ‌پردازي در حكومت

آكادمياي غرب، به‌ويژه از دوران روشنگري، با كنار گذاشتن دين از حوزه‌هاي علمي و تصميم‌گيري‌هاي كلان، همواره ديدگاهي منفي دربارۀ كارآمدي دين در نظريه‌پردازي و نيز ورود عملي به حوزه سياست داشته است. به‌تبع آن، مستشرقان نيز با اظهارنظر در اين باره براساس منابع اسلامي كه يكي از مهم‌ترين آنها قرآن كريم است، شبهاتي را مطرح كرده‌اند كه عبارتند از: 1. نبودن ارائه الگوي حكمراني در قرآن؛ 2. وامداري قرآن به الگوهاي ناكارآمد پيشين؛ 3. زمان‌مندي احكام سياسي قرآن؛ 4. ايده‌آليستي و غيرقابل اجرا بودن رويكرد سياسي قرآن؛ 5. ناكارآمدي الگوي سياسي قرآن به‌عنوان تجربه‌اي ناموفق. با توجه به اهميت اين بحث و نيز نفوذ اين افكار در ميان نوانديشان مسلمان، اين نوشتار با استفاده از منابع كتابخانه‌اي و به روش توصيفي ـ تحليلي عهده‌دار نقد و بررسي اين نظريات شده است. نتايج پژوهش گوياي آن است كه با توجه به اشارات فراوان قرآن كريم به مباحث سياسي و حكومتي، اصالت قرآن كريم به‌عنوان وحي مستقل الهي، جاودانگي احكام قرآني، عملگرابودن احكام سياسي قرآن و قابليت اجراي آن، و نيز وجود الگوهاي موفق قرآن‌محور در حكومت‌هاي اسلامي در طول تاريخ، هيچ‌يك از نظريات فوق قابل دفاع نيست و اصول كلي حكمراني ديني متخذ از قرآن به‌ عنوان الگوي برتر سياسي، امروزه نيز بايد مورد توجه جدي قرار گيرد.