بررسي انتقادي ساختار و محتواي مدخل «رجعت» در دائره ‌المعارف اسلام

رجعت به‌ معناي زنده ‌شدن برخي از مردگان در زمان ظهور امام زمان(عج) از اعتقادات ضروري شيعيان است. هرچند مستشرقان به بررسي اعتقادات متنوعي از شيعيان دست يازيدند؛ اما دربارۀ رجعت پژوهش فراواني از ايشان در دسترس نيست. مقاله انگليسي «Radja» نوشتۀ اتان كولبرگ در دائره‌‌المعارف اسلام ليدن (The Encyclopaedia of Islam) از معدود نوشته‌هاي مستقل و قابل‌توجه از مستشرقان در اين باره است. پژوهش پيش‌رو با روش توصيفي - تحليلي، مدخل مذكور را به نقد نشسته است. نتيجه پژوهش شماري از كاستي‌هاي اين مقاله را نمايان كرد كه مهمترين آن عبارت‌اند از: ارائه نكردن معناي لغوي و اصطلاحي رجعت، خلط دو اصطلاح رافضي و شيعه، نبود تتبع در ارائۀ آيات مرتبط با رجعت، نبود ارجاع درون‌متني كامل، كاستي در ارائۀ معناي رايج رجعت در شيعه و نداشتن مراجعۀ كافي به منابع كلامي و نيز منابع اصيل شيعي دربارۀ رجعت. نتيجه مقاله حاضر در مطالعات استشراق معاصر كاربرد دارد همچنان كه در عرصۀ مطالعات قرآن و كلامي شيعي قابل ‌استفاده است.