تفاوت‌هاي سني و جنسي در نرخ پذيرش و هزينه‌هاي بيمارستاني افراد تحت پوشش سازمان بيمه سلامت ايران: مطالعه گذشته نگر

اهداف تأثير سالمندي جمعيت بر مخارج سلامت اجتناب‌ناپذير است. سالمندي از طريق تغييرات سلامت افراد و تغيير در تقاضا براي مراقبت‌هاي سلامت بر هزينه‌هاي سلامت اثر مي‌گذارد. در اين مطالعه توزيع سني و جنسي نرخ مراجعه به بيمارستان و هزينه‌هاي مرتبط با آن تعيين و تحليل شده و همچنين هزينه 19 گروه از خدمات بيمارستاني و طول مدت اقامت در سالمندان و غيرسالمندان مقايسه شده است. مواد و روش ها مطالعه از نوع كمي، مقطعي و توصيفي‌تحليلي است كه با بررسي 41 ميليون از بيمه‌شدگان سازمان بيمه سلامت ايران در سال 1399 انجام شده است. نرخ مراجعات، طول مدت اقامت و هزينه‌هاي بيمارستاني، متغيرهاي پاسخ هستند. هزينه شامل مجموع پرداخت‌هاي بيمه، بيماران و يارانه‌هاي دولتي است. سن و جنس بيمار، مالكيت بيمارستان و نوع پرونده بيماران متغيرهاي توصيفي هستند. براي مقايسه هزينه‌ها در گروه سالمندان و غيرسالمندان و همچنين زنان و مردان از آزمون من ويتني استفاده شده است. همبستگي ميان گروه‌هاي سني و متغيرهاي پاسخ نيز با آزمون همبستگي اسپيرمن بررسي شد.  يافته ها تعداد 3 ميليون و 800 هزار مراجعه به بيمارستان در مدت مطالعه ثبت شد. نرخ مراجعه به بيمارستان در سالمندان 3/7 برابر ساير گروه‌هاي سني است. متوسط طول مدت اقامت در سالمندان 3/1 روز و در غيرسالمندان، 2/2 روز است. ميانگين هزينه براي هر بيمار غيرسالمند، 28 ميليون ريال و ميانگين هزينه بيماران سالمند 45 ميليون ريال است. ميانگين هزينه جراحي، اقامت، دارو و لوازم مصرفي در سالمندان، بيش از 1/5 برابر بيماران زير 60 سال است. ميان نرخ مراجعه و سن بيماران، رابطه مثبت و معنادار وجود دارد (r=0/879, p 0/001). با افزايش سن بيماران، مدت اقامت در بيمارستان به‌طور معناداري افزايش مي‌يابد (r=0/582, p 0/001). رابطه ميان سن بيمار و ميانگين هزينه‌هاي بيمارستاني بيمار، مثبت و معنادار است (r=0/582, p=0/006).نتيجه گيري سالمندان در مقايسه با ساير گروه‌هاي سني، نرخ مراجعه به بيمارستان، طول مدت اقامت و ميانگين هزينه‌هاي بالاتري دارند.