بررسي ويژگي‌هاي روان‌سنجي پرسش‌نامه كليشه‌هاي سني سالمندان

اهداف كليشه‌هاي سني به‌عنوان باورهاي مشترك اجتماعي درمورد روند پيري و افراد مسن است كه مي‌تواند اثرات قابل‌توجهي بر سلامت جسم و روان سالمندان داشته باشد. باتوجه‌به فقدان يك ابزار مناسب در ايران جهت سنجش كليشه‌هاي سني، مطالعه حاضر باهدف بررسي روايي و پايايي نسخه فارسي پرسش‌نامه كليشه‌هاي سني انجام شد.  مواد و روش ها اين مطالعه به‌صورت توصيفي‌مقطعي انجام شد. جامعه آماري پژوهش شامل تمامي سالمندان 60 سال و بالاتر استان كرمانشاه بود كه 360 ‌‌نفر براساس معيارهاي ورود به روش نمونه‌گيري دردسترس انتخاب شدند. شركت‌كنندگان به پرسش‌نامه كليشه‌هاي سني كورنات و روترماند و آگاهي از تغييرات وابسته به سن كاسپر و همكاران پاسخ دادند. تحليل داده‌ها با استفاده از آمار توصيفي و تحليل عاملي تأييدي در نرم‌افزار SPSS نسخه 26 و آموس نسخه 24 انجام شد. براي همه تحليل‌ها سطح معناداري 05/0≥P در نظر گرفته شد. يافته ها در مطالعه حاضر، ميانگين سني سالمندان مشاركت‌كننده 5/88±67/66 سال بود. تعداد پاسخگويان مرد 175 نفر (48/6 درصد) و تعداد پاسخگويان زن 185 نفر (51/4 درصد) بود. در نتايج تحليل داده‌ها، پايايي دروني برحسب آلفاي كرونباخ براي زيرمقياس‌هاي خانواده و مشاركت 0/871، دوستان و آشنايان 0/842، مذهب و معنويت 0/747، فعاليت‌هاي فراغت و تعهد اجتماعي يا مدني 0/774، شخصيت و شيوه زندگي 0/809، وضعيت مالي و مسائل مربوط به پول 0/846، كار و اشتغال 0/859 و آمادگي جسماني و رواني، سلامتي و ظاهر 0/874 به دست آمد. به منظور بررسي روايي پرسش‌نامه از روش تحليل عاملي تأييدي و روايي هم‌زمان استفاده شد. نتايج حاصل از تحليل عاملي تأييدي نشان داد كه مدل برازش‌شده براي پيش بيني 8 عامل (زيرمقياس‌هاي پرسش‌نامه) از برازش بسيار خوبي در نمونه موردمطالعه برخوردار است. همچنين نتايج حاصل از ضريب همبستگي پيرسون نشان داد كه نمره زيرمقياس‌هاي پرسش‌نامه كليشه‌هاي سني همبستگي مستقيم و معناداري با دو زيرمقياس‌ پرسش‌نامه آگاهي از تغييرات وابسته به سن دارد. نتيجه گيري نسخه فارسي پرسش‌نامه كليشه‌هاي سني از روايي و پايايي مطلوبي در ميان سالمندان برخوردار است. باتوجه‌به ويژگي‌هاي روان‌سنجي مناسب، كاربست اين پرسش‌نامه در مطالعات آينده و بررسي رابطه كليشه‌هاي سني با ديگر متغيرهاي مهم سالمندان مي‌تواند باب جديدي در حوزه مطالعات سالمندي در ايران بگشايد.