بررسي تاثير پروتكل اسلامي كنترل اضافه بار اطلاعات بر اضطراب ناشي از كرونا

سابقه و هدف: در عصر اطلاعات و تبادل فوق‌سريع داده‌ها، حجم اطلاعات توليد و عرضه‌شده به انسان‌ها موجب پديد آمدن چالش‌هايي نظير اضافه‌بار اطلاعات و اضطراب اطلاعاتي-شناختي شده كه به‌نوبه خود سلامت رواني افراد را به مخاطره افكنده است. بيماري كرونا نيز با به وجود آوردن حجم وسيعي از اطلاعات باعث ايجاد اضطراب در افراد شده است. انديشمندان غربي راهكارهايي را براي رهايي از اين آسيب‌ها پيشنهاد كرده‌اند. متون ديني اسلامي نيز حاوي مطالبي در اين زمينه است. پژوهش حاضر قصد دارد با استفاده از منابع اسلامي، به تدوين پروتكل مقابله با اضافه‌بار اطلاعات بپردازد و تأثير آن را در راستاي كاهش اضطراب ناشي از كرونا بررسي كند. مواد و روش‌ها: پژوهش حاضر تركيبي از دو روش كيفي و كمّي است؛ روش كيفي يك روش ديني است كه بر اساس آن براي استخراج پروتكل مقابله با اضافه‌بار اطلاعاتي از منابع اسلامي، از شيوه تحليل محتواي آيات و روايات اسلامي استفاده مي‌كند. روش كمّي يك طرح نيمه‌آزمايشي است كه روي سه گروه بيمار (هر گروه 12 نفر) با نشانه‌هاي اضطراب ناشي از كرونا و اضطراب بيشتر از حد متوسط اجرا شد. در اﻳﻦ ﭘﮋوﻫﺶ از آزﻣﻮن اﺿﻄﺮاب ﻛﺘﻞ ﺑﺮاي جمع‌آوري اﻃﻼﻋﺎت اﺿﻄﺮاب استفاده شد. دو گروه از سه گروه، گروه آزمايش و يك گروه، گروه كنترل بودند. يكي از گروه‌ها پروتكل اسلامي مقابله با اضافه‌بار اطلاعات و گروه ديگر درمان شناختي رفتاري را دريافت كردند. نتايج آزمون در هر سه گروه در سه دوره زماني اندازه‌گيري و با هم مقايسه شد. يافته‌ها: اين پژوهش با هدف تدوين پروتكل مقابله با اضافه‌بار اطلاعات و كاهش اضطراب ناشي از كرونا انجام شد. با بررسي منابع اسلامي سه راهكار اساسي شامل توجه به منبع اطلاعات دريافتي و غربال دانش زيان‌بار، دريافت اطلاعات به ‌صورت تدريجي و ترك پرسشگري در مورد امور منجر به ناراحتي و تدبر در اطلاعات دريافتي به‌دست آمد. اين سه راهكار به‌منظور كاهش اضطراب ناشي از كرونا در 6 جلسه استفاده شد. يافته‌هاي پژوهش نشان داد پروتكل مقابله با اضافه‌بار اطلاعات بر مبناي منابع اسلامي در مقايسه با پروتكل شناختي رفتاري، كارآمدي مناسب‌تري در كاهش اضطراب ناشي از كرونا داشته است. استنتاج: يكي از روش‌هاي مؤثر در كنترل اضطراب، كنترل اطلاعات ورودي براي پردازش بهتر است. پردازش مناسب اطلاعات در زمينه‌هاي مختلف همانند كرونا بر كاهش ميزان اضطراب اثر معناداري دارد.