استنادات ديني در تبيين اخلاق و مفاهيم پزشكي و رعايت حقوق بيماران در فرهنگ‌نامه پزشكي « كتاب الماء»

با مطالعه «كتاب الماء» اثر ماندگار ابوعبدالله محمد ازدي، درمي‌يابيم كه اين رساله فاخر، صرفا فرهنگ‌نامه‌اي پزشكي، مبتني بر تجويزات طبي و مداواي بيماري‌هاي جسمي و روحي نيست؛ بلكه نگارنده‌ي حاذق آن، درجايگاه فقيهي متبحر، محدثي متكلم، متخلق و مدافع حقوق بيمار، مجموعه فوايدي را خلق نموده كه آكنده از علم‌افزايي است و در عين برخورداري كامل از دانش طبي روزگار خويش، استناداتي به آيات و احاديث براي فهم شايسته احكام پزشكي ارائه كرده است. اين مطالعه بر آن است تا به‌عنوان نمونه، بخش‌هاي منتخبي از استنادات قرآني، حديثي و توصيه‌هاي بصيرت‌زاي اخلاقي و حقوق بيماران را در اين كتاب بيان كرده و با تحليل و واكاوي برخي مضامين آن، تركيبي از علم طبابت و آموزه‌هاي ديني را از دانشمندي فقيه و پارسا به نمايش بگذارد. اين پژوهش يك مطالعه‌ي تحليل محتوا است كه در آن مطالب «كتاب الماء» موردمطالعه و جستجو قرار گرفته است. استنادات به قرآن و حديث استخراج و تحليل گرديد. يافته‌هاي اين تحقيق نشان مي‌دهد ابوعبدالله محمد ازدي در مقام يكي از بارزترين اطباي زمان خود، احاطه كاملي بر آيات و روايات داشته و به نحو شايسته‌اي از آن‌ها به‌عنوان مؤيد استنباطات طبي خود بهره جسته است. همواره بر رعايت اخلاق پزشكي و حقوق بيماران اصرار ورزيده است.