وابستگي به مسير و نقش ايدئولوژي عميق در جدال ميان دولت و جامعه بر وقوع انقلاب اسلامي

با ورود به دهه پنجم از پيروزي انقلاب اسلامي، بررسي ابعاد گوناگون آن، هنوز هم از دريچه هاي مختلف قابل تأمل و شگفت انگيز است، به‌طوري‌كه در پرتو اقدامات شبه مدرنيستيِ رژيم پهلوي دوم، در آنچه كه مي توان از آن به‌عنوان مشكلۀ «وابستگي به مسير» ياد كرد، زمينه هاي نارضايتي و نيل به‌سوي تغيير در جدال ميان دولت و جامعه فراهم گرديد. بدين سان، مقاله حاضر تلاش مي كند تا به اين سؤال اصلي پاسخگو باشد كه كيفيت حكومت داري رژيم پهلوي، چگونه نارضايتي اقشار مختلف مردم را در تلفيق با نوآوري ايدئولوژي امام خميني و وقوع انقلاب اسلامي ايران فراهم كرده است؟ پژوهش حاضر با تمسّك بر نظريه نسل چهارم انقلاب گلدستون، اين نتيجه را احصا نموده است كه نوآوري‌هاي منبعث از فرهنگ مذهبي- شيعه امام خميني در قالب «ايدئولوژي عميق»، مجموعه جايگزين هاي موجود را به‌واسطه ولايت فقيه فزوني بخشيد و اهداف و راهبرد هاي اقشار مختلف مردم را در توالي رويدادها در مقاطع حساس و بحراني به سمت تغيير نظام سياسي وابسته به مسير سوق داده بود.