تدوين و رواسازي پرسشنامه حيا و بررسي ويژگي‎هاي روان‎سنجي آن

حيا يكي از ويژگي‏هاي شخصيتي و اخلاقي است كه زندگي فردي و اجتماعي انسان را تحت‌تأثير قرار مي‏دهد. هدف اصلي اين پژوهش ساخت و هنجاريابي پرسشنامه حيا مي‏باشد. روش پژوهش حاضر از نوع همبستگي است؛ جامعه آماري اين پژوهش تمامي دانشجويان مقطع كارشناسي و كارشناسي ارشد بوده‏اند كه نهايتاً 400 شركت‎كننده در مطالعه حاضر به روش نمونه‎گيري در دسترس شركت داده شدند. براي گردآوري داده‏ها از پرسشنامه 37 سؤالي محقق‌ساختۀ حيا استفاده شد. روايي اين پرسشنامه بنابر نظر متخصصان براساس شاخص روايي محتوي (CVI) و شاخص نسبي روايي محتوي (CVR) به ترتيب 0.80 و 0.65 به‏دست آمد؛ همچنين براي بررسي خصوصيات روان‏سنجي سؤال‌ها از عامل‏يابي محورهاي اصلي (PAF) با چرخش واريماكس، تحليل عامل اكتشافي (EFA) و تأييدي (CFA)، ضريب آلفاي كرانباخ استفاده شد؛ نتايج نشان داد پرسشنامه 37 سؤالي تدوين‌شده براي سنجش حيا داراي هفت عامل مي‏باشد كه در مجموع 58.304 درصد از كل واريانس سازه حيا را تبيين مي‏كند. هريك از هفت عامل زير به ترتيب خودكنترلي (10.739)، خودارزنده‎سازي (11.126)، ايدئولوژي اخلاقي (7.892)، رفتار مطابق عرف و هنجار اجتماعي (4.687)، عفت جنسي (9.334)، كلام (5.499)، و عفت در نگاه (9.028) مقدار قابل توجهي از واريانس كل را تبيين مي‏كند؛ همچنين ثبات دروني مؤلفه‎هاي حيا براساس دو شاخص آلفاي كرونباخ و امگاي مك دونالد بالاتر از 0.7 به‎دست‎آمده كه نشان‎دهنده همساني قابل‎قبول مؤلفه‎هاي سازه موردنظر است. ضريب آلفاي كرونباخ نيز براي هريك از خرده‌مؤلفه‌‏ها به ترتيب خودكنترلي (0.845)، خودارزنده‏سازي (0.892)، ايدئولوژي اخلاقي (0.909)، رفتار مطابق با عرف و هنجار اجتماعي (0.809)، عفت جنسي (0.961)، عفت در كلام (0.718)، و عفت در نگاه (0.925) به‏دست آمد؛ بنابراين مقياس ساخته‎شده قابليت سنجش صفت حيا را به‎خوبي پوشش مي‎دهد كه مي‏توان آن را در اندازه‏گيري‏هاي حوزه شخصيت و موضوعات اجتماعي به كار برد.