• شماره ركورد
    1392332
  • عنوان مقاله

    تشديد تنش در قره‌باغ و چالش منافع منطقه‌اي ايران در سال‌هاي 2020 و 2023

  • پديد آورندگان

    پور احمدي ميبدي ، حسين دانشگاه شهيد بهشتي - دانشكدۀ اقتصاد و علوم سياسي - گروه سياست جهاني و منطقه‌اي , فيض اللهي ، مهدي دانشگاه شهيد بهشتي - دانشكدۀ اقتصاد و علوم سياسي

  • از صفحه
    75
  • تا صفحه
    100
  • كليدواژه
    ژئوپليتيك , موازنۀ قدرت , قفقاز جنوبي , جنگ قره‌باغ , جمهوري اسلامي ايران
  • چكيده فارسي
    جنگ قره‌باغ در سال 2020 و تحول‌هاي بعد از آن به‌ويژه خروج ارامنه از قره‌باغ، مسير بدون بازگشتي را براي منطقۀ قفقاز ‌جنوبي ترسيم كرد. به‌طوري‌ كه اين تحول‌ها تأثير چشمگيري بر بازيگران جنوب قفقاز بر جاي گذاشت. پرسش اصلي نوشتار اين است كه جنگ دوم و سوم قره‌باغ چگونه بر منافع منطقه‌اي جمهوري اسلامي ايران تأثير گذاشته است؟ در پاسخ اين فرضيه مطرح مي‌شود كه براساس جنگ قره‌باغ در سال‌هاي 2020 و 2023 پويايي رقابت، تهديد و افزايش تنش بر ايران افزايش يافته است؛ در‌حالي كه پيدايي فرصت‌هاي احتمالي براي ايران چندان آشكار نيست. در اين نوشتار از روش پژوهش قياسي استفاده مي‌كنيم كه با كاربرد مدل تحليلي و رويكرد ژئوپليتيك در چارچوب مطالعات منطقه‌اي و در زير واقع‌گرايي است. تحليل داده‌ها به‌صورت توصيفي‌تحليلي و گردآوري اطلاعات ‌با ‌استفاده ‌از منابع كتابخانه‌اي ‌انجام‌ شده است‌. يافته‌هاي اين نوشتار نشان مي‌دهد موازنۀ قدرت جديد و روابط ژئوپليتيكي شكل گرفته در منطقۀ‌ قفقاز جنوبي با به‌چالش كشيده‌شدن قدرت روسيه توسط محور جمهوري آذربايجان، تركيه و اسرائيل، به‌حاشيه رفتن محور غرب، پر‌رنگ‌شدن نقش تركيه و كم‌رنگ‌شدن نقش ايران تغيير كرده است. همچنين ايران در دوره‌هايي از زمان پس از اين جنگ‌ها از نظر ژئوپليتيك و مؤلفه‌هاي اقتصادي و فرهنگي آن، ژئواكونوميك و ژئوكالچر، با تشديد رقابت و تهديد با تركيه و اسرائيل و همچنين افزايش تنش با جمهوري آذربايجان روبه ‌رو شد كه در قالب راه‌گذر احتمالي زنگزور، ‌طرح يك كمربند و يك راه، راه‌گذر شمال‌جنوب، پررنگ‌شدن تهديدها بر مبناي پان‌ترك‌گرايي/پان‌آذري‌گرايي و حضور اسرائيل در مناطق آزاد‌شدۀ قره‌باغ، نزديك مرزهاي ايران جريان دارد.
  • عنوان نشريه
    مطالعات اوراسياي مركزي
  • عنوان نشريه
    مطالعات اوراسياي مركزي