بازانديشي تاب‌آوري اقتصادي روسيه در برابر تحريم‌هاي غرب: الگو و درس‌هايي براي اقتصاد ايران

روسيه در سال‌هاي اخير، به‌ويژه پس از بحران اوكراين در سال 2014 با چالش تحريم اقتصادي روبه‌رو بوده است. اين كشور براي بي‌اثركردن تحريم‌ها اقدام‌هاي مختلفي انجام داده است، اما براي رويارويي با تحريم مي‌تواند از ديگر الگوهاي اقتصادي نيز بهره‌برداري كند. اين پرسش مطرح است كه تاب‌آوري اقتصادي روسيه و تجربۀ اين كشور در برابر تحريم‌هاي غربي چه درس‌هايي براي ايران دارد؟ با روش پژوهش كيفي و با مطالعۀ مقاله‌ها و منابع كتابخانه‌اي، داده‌هاي پژوهش را تجزيه و تحليل مي‌كنيم. با درنظرداشتن مفهوم تحريم اقتصادي و همچنين چارچوب‌هاي كلي اين مفهوم، فرض بر اين است كه روسيه براي رويارويي با تحريم‌هاي غربي از سياست‌هاي جانشيني واردات و چرخش به شرق بهره گرفته است. الگوي «ساخت چين- 2025» نيز مي‌تواند براي روسيه كارآمد باشد. ايران نيز براي ايجاد اقتصاد قوي ضدتحريمي به سياستي بلندمدت نياز دارد كه تجربۀ روسيه و همچنين سياست «ساخت چين-2025» مي‌تواند الگويي براي اقتصاد ايران باشد. در اين نوشتار مشخص مي‌شود كه سياست «ساخت چين-2025» هم به‌شكل اصولي‌تر سياست جانشيني واردات را توسعه مي‌دهد و هم عرصه‌ را براي فناوري‌هاي پيشرفته و روزآمد هموار مي‌كند. ساختار اقتصاد ايران و روسيه با وجود تفاوت‌هاي ساختاري از جهت‌هايي مانند نفتي بودن، دولتي بودن، زير تحريم بودن، گرايش به تنوع‌بخشي و ديوان‌سالاري پيچيده شباهت‌هايي با يكديگر دارند. بنابراين چنين الگويي مي‌تواند در اقتصاد ايران هم استفاده شود كه دچار چالش تحريم‌هاي غرب در اندازه و شدت بيشتر است.