• شماره ركورد
    1392342
  • عنوان مقاله

    لوياتان غايب و برافتادن جمهوري: آسيب‌شناسي ناكامي دموكراسي‌سازي در افغانستان (2001-2021)

  • پديد آورندگان

    نجف زاده ، مهدي دانشگاه فردوسي - دانشكدۀ حقوق و علوم سياسي - گروه علوم سياسي , سرحدي ، رضا دانشگاه فردوسي - دانشكدۀ حقوق و علوم سياسي

  • از صفحه
    323
  • تا صفحه
    347
  • كليدواژه
    گذار , دموكراسي , ظرفيت دولت , ظرفيت جامعه , قفس هنجارها , افغانستان
  • چكيده فارسي
    پيدايش گروه طالبان در عرصۀ سياست افغانستان در دهۀ ۱۹۹۰ و به‌دست‌آوردن قدرت از مهم‌ترين فراز‌هاي سرنوشت‌ساز اين كشور محسوب مي‌شود. سقوط آنان و آغاز دورۀ جمهوري در سال ۲۰۰۱ نويد ورود افغانستان به مسير دموكراسي را مي‌داد، اما پيدايي دوبارۀ طالبان در تابستان ۲۰۲۱ جامعۀ جهاني را شوكه كرد. در اين نوشتار مي‌خواهيم ناكامي افغانستان در دموكراسي‌سازي در سال‌هاي ۲۰۰۱ تا ۲۰۲۱ را از دريچه سنت توسعه‌پژوهي دارون عجم اوغلو و جيمز ‌اي رابينسون و با تأكيد بر سياست، اقتصاد و تاريخ واكاوي كنيم. با رويكرد كيفي و روش جامعه‌شناسي تاريخي‌تبييني در پي پاسخ اين پرسش هستيم كه دليل  ناكامي دموكراسي‌سازي در افغانستان و برآمدن دوباره و سريع طالبان برآيند چيست؟ در پاسخ اين فرضيه مطرح مي‌شود كه ماهيت دولت در افغانستان به‌دليل ساختار و طراحي ضعيف و قدرت ضددموكراسي جامعه با لوياتان غايب هم‌خواني دارد. در چنين بستري قفس هنجار‌ها تعيين‌كنندۀ سياست و مانع تقويت هم‌زمان دولت (بهروزي اقتصادي و اجتماعي) و جامعه (دروني‌شدن ارزش‌هاي جديد و هوشياري) و برآمدن لوياتان مقيد براي گذار به دموكراسي شده است. برايند اين موارد راه را براي بازگشت دوبارۀ اقتدارگرايي طالبان هموار كرد. داده‌هاي اين نوشتار از راه مطالعات كتابخانه‌اي و ‌اسنادي گردآوري شده است و در چارچوب نظريۀ عجم اوغلو و رابينسون بررسي و تحليل شده‌اند. يافته‌ها نشان مي‌دهد كه دموكراسي‌سازي در افغانستان هنگامي موفق است كه لوياتان از حالت غايب خارج شود و به تقويت جامعه با محوريت فرسايش قفس هنجارهاي ضدتوسعه نگاه ويژه داشته باشد.
  • عنوان نشريه
    مطالعات اوراسياي مركزي
  • عنوان نشريه
    مطالعات اوراسياي مركزي