تأثير ابعاد رهبري كارآفرينانه بر قصد كارآفريني زنان روستايي با تأكيد بر آموزش كارآفريني در استان اردبيل

مقدمه و هدف: كارآفريني به‎ عنوان محرك اصلي تحول و رشد اقتصادي در جوامع جهاني نقش بسيار مهمي ايفا مي‌كند. اين فرآيند پويا و خلاقانه شامل شناسايي فرصت‌هاي جديد، توسعه ايده‌هاي نوآورانه، تشكيل تيم‌هاي متخصص، جذب منابع مالي، ارائه كالاهاي جديد و باز كردن بازارهاي جديد است. زنان كارآفرين در صنايع روستايي نقش كليدي در توانمندسازي اقتصادي و اجتماعي خود و جوامع محلي ايفا مي‌كنند. آن‌ها با ايجاد فرصت‌هاي شغلي و كاهش بيكاري، به بهبود وضعيت اجتماعي و اقتصادي كمك مي‌كنند و در عين‎حال با حفظ و احياي فرهنگ بومي و انتقال دانش و مهارت‌هاي سنتي، به توسعه پايدار و پيشرفت فرهنگي جوامع روستايي كمك مي‌نمايند. رهبري كارآفريني، كه شامل توانايي‌هايي مانند ايجاد انگيزه در تيم و ارتقاء ايده‌هاي نوآورانه است، يكي از عناصر كليدي در موفقيت كارآفرينان محسوب مي‌شود. با توجه به اينكه مفهوم كارآفريني به‎سرعت در حال گسترش است و حضور زنان در حوزه كارآفريني موضوعي است كه به‎طور جدي موردتوجه جامعه جهاني قرار گرفته است. در دنياي امروز، روند مداوم تغيير و تحول در شئون مختلف حيات اجتماعي و پيشرفت‌هاي شگرف و عميق در علوم و فنون مختلف، موجبات تحول و تغيير ساختارها را از اشكال سنتي به‎سوي ساختارهاي پيچيده‌تر فراهم آورده است. براي به‎دست آوردن هر نوع شغلي در جهان قرن بيست و يكم، دارا بودن سطح مناسبي از مهارت حرفه‌اي ضروري است كه اين مهارت‌ها عموماً از طريق آموزش حاصل مي‌شوند. زنان روستايي به‎‏دليل نداشتن آموزش‌هاي كافي در زمينه مديريت كسب‌وكار و مهارت‌هاي كارآفريني، از شروع فعاليت‌هاي كارآفرينانه هراس دارند. بنابراين از اين جهت آموزش كارآفريني براي زنان روستايي ضرورت دارد كه مي‌تواند به توانمندسازي آن‌ها كمك كند و آن‌ها را به‎سوي فعاليت‌هاي كارآفرينانه هدايت كند. اين پژوهش بر ارتباط بين ابعاد مختلف رهبري كارآفرينانه و قصد كارآفريني زنان روستايي عضو صندوق‌هاي اعتباري خرد در استان اردبيل تمركز دارد، به‎ويژه زماني‎كه اين رهبري با آموزش كارآفريني همراه شود. مواد و روش‌ها: تحقيق از نظر هدف كاربردي و از نظر نحوه گردآوري اطلاعات توصيفي-همبستگي و از نظر اجرا ميداني بود. در اين تحقيق، زنان كارآفرين روستايي عضو صندوق‌هاي اعتبار خرد با 1900 نفر عضو در استان اردبيل كه در حوزه‌هاي دام‌پروري، پرورش مرغ بومي، پرورش زنبورعسل، توليد گياهان دارويي، توليد مواد لبني و توليد صنايع‌دستي و كشاورزي فعاليت مي‌كنند، مورد بررسي قرار گرفتند. روش نمونه‌گيري از نوع تصادفي طبقه‌اي بوده و 320 نفر بر اساس فرمول كوكران به‎عنوان نمونه انتخاب شده‌اند. براي جمع‌آوري داده‌ها از سه پرسشنامه شامل: پرسشنامه رهبري كارآفرينانه، پرسشنامه كارآفريني زنان و پرسشنامه آموزش كارآفريني استفاده شده است. روايي صوري و محتوايي اين پرسشنامه‌ها توسط اساتيد دانشگاه مورد تأييد قرار گرفته و با توجه به اينكه مقدار بارهاي عاملي براي تمام متغيرهاي آشكار بالاي 0/5 بود، هيچ‌كدام از گويه‌ها كنار گذاشته نشدند. همچنين، يكپارچگي دروني ابزارهاي استفاده شده نيز از طريق ضريب آلفاي كرونباخ ارزيابي شد كه نشان داد همه مقادير محاسبه شده از 0/7 بيشتر است كه مي‌توان نتيجه گرفت ابزار پايايي لازم را دارد. داده‌ها با استفاده از آمار توصيفي و استنباطي تحليل شده‌اند و براي بررسي روابط ميان متغيرها از روش‌هايي مانند تحليل عامل تأييدي و مدل معادلات ساختاري استفاده شده است. براي تجزيه و تحليل داده‌ها از نرم‌افزارهاي SPSS22 و LISREL10 بهره گرفته شد. يافته‎ها: در اين پژوهش پاسخ‌ها به متغيرها بالاتر از حد متوسط بوده و وضعيت ادراكي جامعه از متغيرهاي تحقيق در حد مطلوبي قرار دارد. نتايج يافته‌هاي تحقيق نشان داد كه تسهيل‎گري بر قصد كارآفريني (t = 9.91, β =0.91) اثر مستقيم، مثبت و معني‌داري دارد و حمايت‎گري بر قصد كارآفريني t = 8.88, β =0.88)) اثر مستقيم، مثبت و معني‌داري دارد همچنين هدايت‌گري بر قصد كارآفريني (t = 9.93, β=0.93) اثر مستقيم و مثبت و معني‌داري دارد و مربي گري بر قصد كارآفريني t = 9.93, β =0.93)) اثر مستقيم، مثبت و معني‌داري دارد و آموزش كارآفريني نيز بر قصد كارآفريني t = 10.99, β =0.99)) اثر مستقيم، مثبت و معني‌داري دارد و همچنين رهبري كارآفرينانه بر آمورش كارآفريني (t=9.97 β=0.97, ) تاثير مستقيم و معني‎داري دارد. نتيجه‎گيري: نتايج اين پژوهش حاكي از آن است كه ابعاد رهبري كارآفرينانه شامل تسهيل‌گري (ادراكي، ارتباطي و توانمندسازي)، حمايت‎گري (تعهد، انگيزش و هوش هيجاني)، هدايت‌گري (الهام‌بخشي، هدف‌گرايي و الگوسازي) و مربي‎گري (تيمي و مشاركتي) با تأكيد ويژه بر آموزش كارآفريني بر قصد كارآفريني زنان روستايي در استان اردبيل تأثيرگذار است. اين تحقيق به‎طور خاص نشان مي‌دهد كه چگونه ابعاد مختلف رهبري كارآفرينانه مي‌توانند از طريق آموزش كارآفريني، قصد كارآفريني زنان روستايي را تقويت كنند. اين پژوهش بر اهميت فراهم كردن شرايط حمايتي و ايجاد بسترهاي مناسب براي آموزش كارآفريني تأكيد مي‌كند و نشان مي‌دهد كه چنين اقداماتي مي‌تواند به توسعه كارآفريني و بهبود وضعيت اقتصادي و اجتماعي در مناطق روستايي كمك كند. به‎عبارت ديگر، اين تحقيق به بررسي نقش حياتي آموزش كارآفريني در بهبود تأثير ابعاد رهبري كارآفرينانه پرداخته و به مسئولان و برنامه‌ريزان امور روستايي استان اردبيل پيشنهادهاي كاربردي ارائه مي‌دهد.