شاخص‌هاي توسعه انساني، مرگ و مير كوويد19، رهيافت پانل هم‌جمعي (تحليل اقتصاد سلامت در كشورهاي در حال توسعه منتخب)

مقدمه: با توجه به تهديد كوويد-19 براي سلامت عمومي جهان، سازمان بهداشت جهاني براي نشان دادن علاقه بين المللي به هماهنگي واكنش هاي بين المللي به اين بيماري، وضعيت اضطراري بهداشت عمومي را مطرح و پس از آن، مسئله كوويد-19 جهاني اعلام گرديد. در جهاني به شدت بهم پيوسته با پيوندهاي قوي بين كشورها، اثرات شيوع بيماري فراتر از مرگ و مير و عوارض ناشي از بيماري ديده مي شود. زيرا با كاهش فعاليت هاي اقتصادي عملكرد زنجيره تامين جهاني نيز مختل خواهد شد. با توجه به اهميت اين موضوع و پيامدهاي مخرب شيوع اين ويروس بر اقتصاد جهاني، لازم است كه در جهت كاهش اين مشكل گامي برداشته شود. بنابراين هدف اين مطالعه بررسي و تحليل اثرات بلند مدت شاخص توسعه انساني و مولفه هاي آن(اميد به زندگي، سواد، درآمد سرانه، شهرنشيني و اشتغال) بر مرگ و مير ناشي از كرونا در كشورهاي در حال توسعه منتخب (30 كشور در حال توسعه با شاخص توسعه انساني نسبتا بالا) در دوره زماني 2022-2019 است. روش پژوهش: بدين منظور از روش هاي FMOLS و DOLS بهره گرفته شده است. يافته ها: نتايج حاكي از اين است كه شاخص توسعه انساني و مولفه هاي آن(اميد به زندگي، سواد، درآمد سرانه، شهرنشيني و اشتغال) در بلند مدت تاثير منفي و معناداري بر ميزان مرگ و مير كرونا در كشورهاي در حال توسعه منتخب دارد. نتيجه گيري: از آنجايي كه شاخص توسعه انساني بر مرگ و مير كرونا در كشورهاي در حال توسعه منتخب در بلند مدت اثر منفي و معنادار دارد، پس بهبود شاخص هاي سلامتي، اجتماعي و اقتصادي مي تواند موجب كاهش ميزان ميرايي كرونا در جوامع گردد. بنابراين، لازم است دولت ها در بخشهاي جامعه به ويژه اقتصاد، آموزش و امنيت نيز مداخلاتي انجام دهند تا تقويت كننده اصلاحات بخش سلامت باشند.