مفهوم‌شناسي جرم شناختي جرايم حكومتي

گفتمان حقوق جنايي و جرم‌شناسي به نحو سنتي از توجه به جرايم حكومتي در مكاتب و نظريات جرم شناختي اجتناب نموده است، به نحوي كه در نظريه‌هايِ «فرد محورِ» جرم‌شناسي، جرايم حكومتي در اصل قابل بازتاب نيست. افزون براين، نظرياتِ «ساختاريِ» جرم‌شناسي نيز به‌طور مشخص كنشگرهاي مجرمانۀ حكومت‌ها را مورد بازنمايي قرار نمي‌دهند. هرچند در جرم‌شناسي انتقادي سويه‌هايي از اين رفتارهاي مجرمانۀ حكومت به نحو كمينه، ذيل مفاهيمي همچون (جرايم يقه سفيدان و جرايم اشخاص حقوقي) مورد شناسايي قرار مي‌گيرد ولي به‌طور كلي جرايم حكومتي به‌عنوان «غايب بزرگ» در نظريات جرم شناختي مطرح هستند. آنچه لازم به ذكراست اين است كه عدم نمودِ جرايم حكومتي در سياهۀ برساختي قوانين كيفري و نظريات جرم‌شناسي دال بر فقدان آن به‌عنوان يك پديدار نيست؛ از اين رو در اين پژوهش با روش توصيفي– تحليلي به‌منظور واكاوي و شناسايي كنشگرهاي آسيب‌زا/جرم‌زاي حكومتي در نظريات جرم‌شناسي، نويسندگان مي‌كوشند درخوانشي جديد از مكاتب و نظريات جرم شناختي و در پرتو روش و رهيافتي نوين اين رفتارها را مورد بازنمايي و شناسايي قرار دهند. نتايج حاصل از اين پژوهش گوياي آن است كه هرچند جرايم حكومتي در نظام عدالت جنايي و جرم‌شناسي، به‌طور كلي فاقد «وصف نمودي» به‌عنوان پديداري عيني (برساختي قانوني) هستند، ولي پديدارِ جرايم حكومتي بر اساس مباني و اصول اخلاقي، فلسفي و اجماع جامعه مدني از منظر «وصف پنداري – يا بُودي» قابل بازشناسي خواهد بود و مي‌توان سويه‌هايي از آن را در يك كاربست روش پديدار شناسانه، در مكاتب و نظريات جرم‌شناسي به‌عنوان پديداري بدون واسطه (ذهني) مورد شناسايي قرار داد.