فهم پديده رنجش سازماني كاركنان داراي مدرك دكتري سازمان‏هاي دولتي به روش داده‌بنياد

زمينه و هدف: رنجش سازماني نوعي ناراحتي و آزردگي از فرايندها، رفتارها، كنش و واكنش‌هاي روزانه است كه مديران سازمان‌ها را درگير چالش مي‌كند. در واقع رنجش سازماني به نحو مؤثري مانع رسيدن سازمان به اهدافش مي‌شود. لذا اين پژوهش با هدف فهم پديده رنجش سازماني كاركنان صورت گرفته است. روش: پژوهش حاضر به‌روش كيفي و مبتني بر نظريه‌پردازي داده‌بنياد است. نمونه‌گيري نيز به روش نظري بود كه بر مبناي آن ۱۹ مصاحبه با مديران و خبرگان به عمل آمد. يافته‌ها: نتيجۀ مصاحبه‌ها، مجموعه‌اي از مضامين اوليه بود كه در فرايند كدگذاري باز، گردآوري و از آن‌ها مقوله‌هايي احصا شد و با كدگذاري محوري، پيوند ميان مقوله‌ها صورت گرفت كه عبارت بودند از: ۱. شرايط علي: شامل نظام ارزيابي عملكرد ناكارآمد، رفتار سياسي، عوامل سازماني، عوامل شغلي، عوامل محيطي، عوامل مديريتي، بي‌عدالتي سازماني؛ ۲. ديده‌محوري: شامل ارتباطات نامطلوب سازماني، تورش رفتار اسنادي، رفتار ماكياوليگري؛ ۳. راهبردها: شامل ضعف‌هاي عملكردي، برهم‌زدن انسجام سازماني؛ ۴. پيامدها: شامل تسريع فرسودگي شغلي، عدم تاب‌آوري، تزلزل سلامت اداري، تلاش‌هاي فرد براي انتقام، كيفيت زندگي كاري نامطلوب؛ ۵. عوامل زمينه‌اي: شامل مسائل اخلاقي، معضلات بوروكراسي، كوتوله‌پروري مديران؛ ۵. عوامل مداخله‌گر: شامل استراتژي‌هاي تصويرسازي، نيروي كار ناهمگون، انتظارات فرد در قالب پارادايم كدگذاري محوري. نتيجه‌گيري: الگوي شناسايي شده رنجش سازماني مي‌تواند در ارتقاي كيفيت و بهبود عملكرد و همچنين، خوشايندسازي محيط كار تأثير بسزايي داشته باشد. فرايند رنجش سازماني مديران را روشن مي‌كند و با مبنا قرار گرفتن در امور مديريتي، به حل اين معضل و كاهش تبعات بعدي آن در سازمان‌هاي دولتي كمك كند.