بررسي نظريۀ «كاركردگرايي صحيح» پلنتينگا به عنوان شرط ضروري معرفت

هدف: هدف نوشتار حاضر، بررسي يكي از ديدگاههاي مهم در تحليل معرفت؛ يعني ديدگاه نوين‌ پلنتينگا، با عنوان كاركردگرايي صحيح بود. روش: اين پژوهش با روش توصيفي- تحليلي- انتقادي از طريق گردآوري اطلاعات، مطالعۀ آثار مكتوب و تحليل مفاهيم، گزاره‌ها و استدلالات انجام شد. يافته‌ها: يافته‌هاي پژوهش نشان داد كه ديدگاههاي سابق (اعم از درون‌گرايانه و برون‌گرايانه) به دليل ناديده گرفتن كاركرد درستِ قواي شناختي به عنوان شرط ضروري معرفت، صدق يك باور را نمي‌توانند تضمين كنند. اما ديدگاه پلنتينگا افزون بر كاركردگرايي درست، متضمن عناصر ديگري همچون نقشۀ طراحي خوب و محيط شناختي مناسب است. البته ديدگاه پلنتينگا خالي از انتقادات نبوده است. مهم‌ترين انتقاداتي كه نسبت به ديدگاه وي مطرح شده‌اند، عبارتند از: «مَرد مُرداب» و «مسئلۀ دقت». در اين نوشتار، نابسندگيِ ديدگاههاي سابق نشان داده شده و همچنين عناصر و مقوّمات ديدگاه پلنتينگا توضيح داده شده و سپس «مَرد مُرداب» و «مسئلۀ دقت» بررسي شدند. پلنتينگا در مواجهه با مسئلۀ دقت، تقريرهاي متفاوتي از كاركردگرايي درست ارائه كرد. نتيجه‌گيري: بررسي اشكالات و پاسخهاي طرفين نشان داد كه تحليل نهايي پلنتينگا در مواجهه با اين دو انتقاد، قابل دفاع است.