چيستي و حجيت عقل در استنباط احكام شرعي

هدف: اين پژوهش با هدف تبيين چيستي عقل و نيز اثبات حجيت دليل عقلي و قلمرو آن در اصول فقه شيعه انجام شد.  روش: براي دستيابي به هدف پژوهش، با استفاده از روش كتابخانه‌اي، نرم‌افزارهاي علمي و اسناد نوشتاري، به پردازش و تحليل داده‌ها و گزاره‌ها با شيوۀ توصيفي - تحليلي و استدلالي پرداخته شد.يافته‌ها: اين پژوهش جايگاه عقل در استخراج احكام شرعي را چونان مصباح شريعت در مقابل دو ديدگاه مفتاح و ميزان دانست و حجيت عقل در اين حوزه را با تكيه بر آيات قرآن و روايات ميسر كرد و قلمرو حجيت عقل را در احكام عملي آشكار ساخت. نتيجه گيري: عقل گوهري قدسي است كه خداوند نزد انسان به وديعه نهاد و منبعي مستقل و مصباح و كاشف شريعت و در عرض كتاب و سنت در استنباط احكام شرعي است و حجيت عقل تكيه بر آيات و روايات متضافر دارد و قلمرو حجيت حكم عقل در استنباط احكام شرعي، حسن و قبح عقلي در احكام مستقله و غير مستقله است و نيز ملازمات و تنقيح مناط يا الغاء خصوصيت و ادراك برخي مصالح و مفاسد در قلمرو حجيت احكام عقل گنجانده شد.