• شماره ركورد
    1393918
  • عنوان مقاله

    فرهنگ شيرخاني يا زبده الفوائد معرفي، بررسي و نقد اصول فرهنگ‌ نويسي در آن

  • پديد آورندگان

    عطايي كچويي ، تهمينه فرهنگستان زبان و ادب فارسي

  • از صفحه
    97
  • تا صفحه
    116
  • كليدواژه
    فرهنگ شيرخاني , زبده الفوائد , شيرخان برمزيد سور , اصول فرهنگ‌ نويسي
  • چكيده فارسي
    زبده الفوائد معروف به فرهنگ شيرخاني كتابي در لغت فارسي است كه شيرخان برمزيد سور آن را در اواسط قرن دهم هجري و در شبه ‌قارۀ هند تأليف كرده است. اين فرهنگ لغت براي فهم زبان شعر و دشواري‌هاي اشعار شاعران تدوين شده است و گاه مستند به شواهد شعري و توضيحاتي پيرامون اشعار شاعران است. تدوين كتاب به‌صورتِ تقسيم آن به باب و فصل است؛ يعني حرف اول كلمات باب و حرف آخر آن فصل قرار داده شده است. زبده الفوائد بيست و هشت باب دارد. ترتيب الفبايي در حروف ميانيِ واژۀ مدخل رعايت نشده است و همين امر از سهولت استفاده از آن كاسته است. مدخل‌هاي كتاب مشتمل بر سرمدخل (لغات، اعلام، انواع تركيب، مصراع، بيت)، تلفظ، تعريف و شاهد شعري است. فرهنگ شيرخاني گذشته از فوائد زباني به‌دليلِ اطلاعات ادبي مندرج در آن دربارۀ شروح متون ادبي و فرهنگ‌هاي لغت رايج در عصر خود اهميت ويژه‌اي دارد. اين فرهنگ لغت تاكنون منتشر نشده، اما چند نسخۀ خطي از آن شناخته شده است.
  • عنوان نشريه
    متن شناسي ادب فارسي
  • عنوان نشريه
    متن شناسي ادب فارسي