بررسي زباني و محتوايي نام‎‌ هاي خانوادگي در شاهنامه و ويس و رامين

شهرت ‌دهي از مهم‌ ترين عوامل شناخت اجتماعي است. مطالعۀ شهرت‎‌ها مشخص مي‎‌سازد كه از چه عواملي در هر جامعه براي هويت‌بخشي و شهرت‌دهي استفاده مي‎‌شود. پژوهش حاضر به روش تحليلي _ توصيفي و با عنايت به مراحل تكاملي اجتماعات بشري به‌عنوان بافت فرهنگي و در بررسي زباني، در چارچوب صرفي و نحوي زبان فارسي انجام مي‎‌شود و سعي بر آن دارد تا ريشه‎‌هاي فرهنگي شهرت و نام خانوادگي افراد در ايران  قبل از اسلام  را با تكيه بر شاهنامه فردوسي و ويس و رامين به‌دليل دربرداشتن شهرت‎‌هاي ايراني كهن بررسي كند. بررسي‎‌ها نشان مي‎‌دهد تركيب نحوي «نام+كسره+ نام پدر/پدربزرگ» و «نام+كسره+ اسامي شهر/كشور+ ي نسبت» و «نام+ كسره+ پيشه+ ي نسبت» بيشترين ساختار زباني است كه استفاده مي‌شود. از نظر بافت فرهنگي، روابط خويشاوندي و انتساب به پدر و پدر بزرگ بيشترين كاربرد را دارد و در مرتبۀ بعد، كسب شهرت از ويژگي‎‌ها و مهارت‎‌هاي فردي است. اين دو نمونه متأثر و به‌جامانده از دوران زيست قبيله‎‌اي و مردسالاري است. كسب شهرت از شهر و كشور در مرتبۀ بعد و نشان از دوران زيست شهري است. انتساب به پيشه نيز چشمگير است و خود برآمده از جامعۀ طبقاتي و كاست‎‌هاي اجتماعي است و در بخش تاريخي شاهنامه و دورۀ ساسانيان به اوج مي‎‌رسد.