عوامل مؤثر بر كيفيت آب در كشورهاي منتخب آسيا با مدل دوربين فضايي

كيفيت منابع آب براي حفاظت از محيط زيست و سلامت عمومي بشر ضروري است. كاهش كيفيت آب داراي اثرات متعددي محيط زيستي بود. علاوه بر ايجاد مشكلات محيط زيستي، هزينه ي دولت ها را افزايش مي دهد. هدف از اين پژوهش بررسي تجربي رابطه كيفيت آب و درآمد در كشورهاي آسيايي منتخب، با در نظر گرفتن وابستگي‌هاي فضايي بين كشورها است. بدين منظور از روش اقتصادسنجي فضايي براي 9 كشور آسيايي طي دوره زماني2000 تا 2020 استفاده شد. داده هاي مورد نياز از بانك جهاني اخذ شد. ابتدا آزمون موران، جري و جتيس براي اثبات وجود وابستگي فضايي انجام شد. با استفاده از آزمون والد مدل دوربين فضايي به عنوان مدل بهينه تعيين شد. سپس با استفاده از نرم افزارStata17  مدل برآورد و اثرات مستقيم و غيرمستقيم شناسايي شد. نتايج نشان داد سرريزهاي فضايي قابل‌توجهي در مدل وجود دارد. توليد ناخالص داخلي بر كيفيت آب كشورهاي آسيايي بيشترين تأثير مثبت و تراكم جمعيت بيشترين تأثير منفي را دارد. اثر سرريز فضايي توليد ناخالص داخلي واقعي سرانه و سرمايه‌گذاري مستقيم خارجي بر كيفيت آب مثبت و معني‌دار بوده است. همچنين سرريز فضايي قانونمندي و اثربخشي دولت بر كيفيت آب كشورهاي آسيايي تأثير مثبت و معني‌داري داشته است.