روش‌هاي تربيت عقلاني از نگاه ابن‌سينا

انسان به‌عنوان موضوع تربيت داراي تعقل و تفكر است و تفكر از ويژگي‌هاي بنيادين و ذاتي انسان و وجه تمايز او از ساير موجودات است. يكي از عوامل مؤثر در تعليم و تربيت پرورش و تقويت نيروي عقل است؛ به‌همين‌دليل در انديشه هاي اسلامي به تربيت عقلاني جدّاً توجه‌شده‌است. هدف اصلي پژوهش حاضر تبيين روش‌هاي تربيت عقلاني در انديشه ابن‌سينا است. براي دستيابي به اين هدف از روش توصيفي‌ـ تحليلي استفاده‌شده‌است. جامعه تحقيق شامل آثار ابن‌سينا است كه از ميان آن‌ها مطالب مرتبط با مباني فلسفي‌ـ تربيتي، روش‌هاي تربيت عقلاني به‌صورت هدفمند انتخاب‌شده‌اند. يافته‌ها حاكي از آن است كه روش‌هاي تربيت عقلاني بايد در امتداد اهداف و اصول و مطابق با آن‌ها باشد و مُتِرَبيان را جهت انتخاب راه عقلاني صحيح و غني‌سازي مراتب عقل تا رسيدن به هدف غايي تربيت عقلاني‌ـ ‌كه همان قُرب الهي است‌ـ هدايت‌كنند. اين روش‌ها شامل پرورش خلاقيت (ايجاد فضاي خلاق)، پرورش تعقل ( با بازي و گفت‌وگوي استدلالي)، گفت‌وگوي پرسش‌محور، مشاركت‌جويي، مهار طغيان‌هاي نفساني، شهود عقلي و روش پارسايي بودند كه شناسايي و تبيين‌شدند. به‌كارگيري روش‌هاي فوق‌الذكر مي‌تواند در بسترسازي و همواركردن تربيت عقلاني در نظام آموزشي مؤثر باشد.