بررسي تأثير عوامل غيرزيستي و تنظيم‌كننده‌هاي رشد گياهي بر ويژگي‌هاي مورفوفيزيولوژيكي و بيوشيميايي گياه خرفه (Portulaca oleracea L.)

خرفه با نام علمي L. Portulaca oleracea در مناطق مختلف دنيا گسترش دارد. پژوهش حاضر با هدف بررسي غلظت‌هاي مختلف ساليسيليك اسيد، جيبرليك اسيد و نفتالين استيك اسيد و نيز تنش‌هاي مكانيكي و شوري بر صفات مورفوفيزيولوژيكي، محتوي تركيبات فنلي، فلاونوئيدي و رنگيزه‌هاي فتوسنتزي انجام شد. چهار هفته پس از كاشت بذور (مرحله گياهچه‌اي)، تيمارهاي آزمايشي شامل تنش شوري به ميزان 160 ميلي‌مولار‌، ساليسيليك اسيد و جيبرليك اسيد هر يك با غلظت‌هاي 50 و 100 ميلي‌گرم بر ليتر و نفتالين استيك اسيد با غلظت‌هاي 130 و200 ميلي‌گرم بر ليتر و تيمار شاهد (آب مقطر) در مرحله رشد رويشي به برگ‌هاي گياه در دو مرحله با فاصله 14 روز اسپري شد. تنش مكانيكي (‌زخم)، 8 هفته پس از كاشت (شروع مرحله رشد زايشي) روي برگ گياهان اعمال شد و پس از 24 ساعت گياهان در تمامي تيمارهاي آزمايشي برداشت شدند. بيشترين وزن خشك بخش هوايي و ريشه به ترتيب به كاربرد خارجي ساليسيليك اسيد 100 ميلي‌گرم بر ليتر و تيمار شاهد مربوط بود. تيمار زخم و كاربرد خارجي تنظيم كننده‌هاي رشد، پايداري غشاي سلول و محتوي رنگيزه‌هاي فتوسنتزي را به طور معني‌داري افزايش دادند. در اين پژوهش بيشترين محتوي فنل كل و فلاونوئيد به ترتيب به تيمار جيبرليك اسيد 50 ميلي‌گرم بر ليتر و تنش شوري 160 ميلي‌مولار مربوط بود. به نظر مي‌رسد جيبرليك اسيد و تنش شوري با تقويت فعاليت آنزيم‌هاي درگير در فرآيندهاي آنابوليستي تركيبات فنلي و فلاونوئيدي بويژه آنزيم فنيل آلانين آمونيالياز از جمله دلايل اصلي افزايش محتوي تركيبات فوق باشد.