مطالعۀ مردم‌شناختي دين‌باوري و سلامت اجتماعي با تأكيد بر باورها و مناسك باروري؛ مورد مطالعه: زنان شهر ايلام

سابقه و هدف: بارداري از مقاطع حساس و ويژه اي است كه همواره به جهت آرامش‌بخشي و سلامت مادر و نوزاد با انجام مناسك مذهبي همراه است و درحقيقت بسياري از زنان باردار به مباحث مذهبي و ديني در دوران بارداري خود اهميت مي‌دهند. در اين پژوهش مناسك و باورهاي باروري توصيف و با مباني ديني و مكاتب مردم‌شناختي تطبيق داده شد.روش كار: پژوهش حاضر از نوع كيفي و روش آن قوم نگاري است. جامعۀ هدف تمام زنان متأهل شهرستان ايلام بودند كه تجربۀ دست‌كم يك بار بارداري را داشتند. شيوۀ نمونه‌گيري گلوله‌برفي بود و تعداد اطلاع‌رسان‌ها 25 نفر بودند كه از طريق اصل اشباع (بسندگي) تعداد آنان مشخص شد. در اين پژوهش همۀ موارد اخلاقي رعايت شده است و مؤلفان مقاله تضاد منافعي گزارش نكرده‌اند.يافته‌ها: نتايج به دست‌آمده نشان مي دهد كه باورها و مناسك مذهبي ضمن كاهش استرس و افسردگي هاي زايمان، موجب آرامش روان، نشاط و شادابي زن باردار مي‌شود. انجام مناسك مذهبي همچون قرباني، گذاشتن قرآن و ادعيه بالاي سر نوزاد و زن زائو براي دفع آل (جِن)، برداشتن كام نوزاد با تربت امام حسين (ع) و بريدن جفت و انداختن آن بالاي پشت بام مسجد همگي از مواردي است كه بيانگر پيوندخوردن باورها و مناسك سنتي با باورهاي مذهبي است.نتيجه‌گيري: ورود زنان به اجتماع و پذيرش آنان در جوامع سنتي تنها با باروري بوده و پذيرش نوزاد نيز همراه با اجراي مناسك و با باورهاي مذهبي و عاميانۀ خاصي براي راه‌يافتن به درون جامعه صورت گرفته است و برخي از مناسك مذهبي و توصيه هاي صورت‌گرفته در بارداري، نازايي يا سقط جنين با نظريات انديشمندان اسلامي مطابقت دارد كه نشان‌دهندۀ رسيدن مطالب پزشكي به‌صورت سينه به سينه به عامۀ جامعه است.