كاربرد مدل‌هاي ميانجي تعديل‌شده در مطالعات محيط ـ رفتار ارائۀ مثالي پژوهشي در‌خصوص رابطۀ تراكم و تعاملات اجتماعي

پژوهشگران حيطۀ معماري، مانند بسياري از علوم ديگر، نيازمند آگاهي از معناي درست متغيرهاي ميانجي، تعديل گر، مداخله ‏گر و رويه‏ ها و آزمون‏ هاي مربوط به آن ‏ها هستند. اگرچه فرايندهاي تعديل و ميانجي به‏ منزلۀ دو تكنيك متداول براي پرداختن به سؤالات مربوط به زمان و دليل ارتباط متغيرها به‏تن هايي مفيدند، اما ادغام آن‏ها در مدلي واحد محققان را قادر مي‏ سازد تا روابط پيچيده ‏تر ميان پديده‏ ها را بررسي كنند. با وجود اين در مقالات علمي‏ پژوهشي فارسي حوزۀ معماري، كمتر به كاربرد مدل‏ هاي ميانجي تعديل‏ شده توجه شده است. هدف از اين پژوهش، بررسي و تشريح اساس تعديل گري، ميانجي گري و ادغام آن‏ ها در مدل تركيبي ميانجي گري تعديل‏ شده است كه براي محققان معماري و علاقه‏ مند به آزمون مدل‏ هاي پيچيده با روش مدل ‏يابي معادلات ساختاري مفيد خواهد بود. در همين راستا، مثالي از كاربرد اين مدل تركيبي در حوزۀ مطالعات محيط-رفتار ارائه شده است. در اين مثالِ پژوهشي، رابطۀ چهار متغير تراكم ادراك ‏شده، احساس ازدحام درون خانه، قلمروپايي و تعاملات اجتماعي ساكنان مدنظر قرار گرفته و تمامي مراحل، از ارائۀ مدل مفهومي تا مدل برازش ‏شده، در نرم‏ افزار اسمارت پي‏ال‏اس توضيح داده شده است. اين پژوهش، به‏ خوبي ضرورت توجه به هم ‏زماني تأثير متغيرهاي گوناگون را در مطالعات محيط-رفتار نشان مي‏دهد؛ موضوعي كه، با توجه به اهميت استفاده از رويكرد انسان‏ محور و طراحي برمبناي شناخت نحوۀ ادراك و ارزيابي افراد، در ادبيات علمي معاصر به توجه ويژۀ پژوهشگران نياز خواهد داشت.