تجلي عرفان در معماري باغ ‏هاي ايراني – اسلامي (باغ دولت ‏آباد يزد)

هنر و عرفان هر دو جزء علوم ذوقي و شهودي به شمار مي ‏آيند كه احساسات لطيفي طلب مي‏ كنند. بنابراين، با عنايت به اين‏كه انسان دو وجه دارد، يك وجه به‏ سوي حق و يك وجه به‏ سوي شيطان، و هنر عارف تلاش مي‏كند وجه به‏ سوي رب را نمايان كند و به رخ بكشد و ازآن‏جاكه در همهٔ فرهنگ‏ ها و تمدن ‏ها معماري به‏ مثابهٔ ابزاري براي انتقال مفاهيم انتزاعي به كار رفته است، در اين مطالعه بر آن شديم به تجلي تظاهر مفاهيم آسماني و انديشهٔ عرفاني در باغ دولت ‏آباد يزد بپردازيم تا نمود مفاهيم عرفاني از عناصر به ‏كار رفته در اين مجموعه استخراج شود. تحقيق حاضر ماهيتاً مروري – توصيفي است و به روش كيفي انجام شده است. براي كسب اطلاعات و داده، از منابع كتابخانه ‏اي بهره گرفته شده است. براساس يافته ‏هاي تحقيق مي‏توان گفت يكي از جلوه ‏هاي عرفان در معماري ايراني و اسلامي تأثير تفكر در معماري باغ‏ ها است كه، در باغ دولت ‏آباد يزد، مراتب عرفان ازجمله بيداري، طلب، معرفت و عشق به‏نحوي در معماري محراب گنبدخانه، سردرب، كاشي‏كاري و غيره متجلي است و مي‏توان گفت باغ دولت‏ آباد يزد نوعي بازسازي از بهشت آسماني بر روي زمين است كه در سرزمين كم‏آب و نيمه‏ خشك ايران جاي گرفته است.