مقايسه اثر ضد درد اكسي كدون خوراكي و فنتانيل وريدي در بيماران تحت كولونوسكوپي؛ يك مطالعه كارآزمايي باليني دو سو كور تصادفي

سابقه و هدف: كولونوسكوپي يك روش استاندارد براي تشخيص و درمان بيماري‌هاي كولوركتال ‌است. مطالعه حاضر با هدف مقايسه اثر ضد درد اكسي كدون خوراكي و فنتانيل وريدي در بيماران تحت كولونوسكوپي انجام شده است. مواد و روش‌ها: اين مطالعه به ‌صورت كارآزمايي باليني تصادفي درباره 80  بيمار 20 تا 69 ساله كانديد كولونوسكوپي در دو گروه مساوي انجام شد. بيماران گروه اول اكسي كدون خوراكي و نرمال سالين وريدي و گروه دوم پلاسبو خوراكي و 50 ميكروگرم فنتانيل وريدي دريافت كردند. سپس به هر دو گروه 0/5 (mg/kg) پروپوفول وريدي تجويز شد. در صورت احساس درد، پروپوفول به مقدار 10 ميلي‌گرم تزريق شد. اطلاعات مربوط به سن، جنس، علائم حياتي، رضايت آندوسكوپيست و شدت درد بر اساس Numerical Rating Scale ثبت شد. اطلاعات به‌ دست‌ آمده با استفاده از آزمون‌هاي Chi-square و t-test  و نرم‌افزار SPSS آناليز شد و مقدار 0/05 P معني‌دار تلقي گرديد. يافته‌ها: دو گروه ازنظر سن (0/64=P) و جنس (0/055=P) همسان بودند. ميانگين نمره درد در گروه اكسي كدون 1/78±3/22 و در گروه فنتانيل1/43±2/00 بود (0/001 =P). ميزان نياز به دوز اضافه پروپوفول در حين كولونوسكوپي گروه اكسي كدون بيش‌تر از گروه فنتانيل بود (0/564 =P). دو گروه از نظر تعداد ضربان قلب، تعداد تنفس و رضايت كولونوسكوپيست اختلاف معني‌داري نداشتند (P 0/05). استنتاج: با توجه به اين‌كه اكسي كدون خوراكي در مقايسه با فنتانيل وريدي اثرات بي‌دردي مناسبي داشته است،‌ مي‌توان از اين دارو به ‌عنوان داروي بي‌دردي براي بيماران تحت كولونوسكوپي استفاده كرد.