تبيين اثرات استقرار و بارگذاري صنايع بر پايداري اقتصادي مناطق روستائي (مطالعه موردي: شهرستان مباركه)

هدف: استقرار صنايع بزرگ در يك منطقه با مكانيزم تأثيرگذار اقتصادي علاوه بر پايداري نواحي پيراموني، مي توانند چالش‌ها و مسائل بسياري را در قالب ناپايداري در جهات مختلف توسعه به دنبال داشته باشند. با توجه به اهميت موضوع، هدف پژوهش حاضر شناخت و ارزيابي اثرات استقرار و بارگذاري صنايع بر پايداري و ناپايداري اقتصادي سكونتگاه‌هاي روستايي منطقه مباركه است.روش و داده: تحقيق حاضر از لحاظ ماهيت و روش از نوع  توصيفي – تحليلي بوده و جهت تحليل اطلاعات از نرم‌افزار AMOS و همچنين تكنيك AHP بهره گرفته شده است.يافته‌ها: نتايج حاصل از مدل ساختاري نشان داد كه مهم‌ترين تأثيرات مثبت و منفي ناشي از بارگذاري صنايع بر پايداري و ناپايداري اقتصادي سكونتگاه‌هاي روستايي منطقه مورد­ مطالعه، به ترتيب به متغيرهاي كاهش تعداد كشاورزان با ضريب ۱/۰۴، نشر ارزش افزوده و حق آلايندگي صنايع به روستاها با ضريب ۰/۹۸، تنوع شغلي و تغيير نوع معيشت با ضريب ۰/۸۶، رواج كشت مكانيزه با ضريب ۰/۷۹ و افزايش قيمت زمين و مسكن با ضريب ۰/۶۳ اختصاص داشته است. نتايج حاصل از تكنيك تحليل سلسله مراتبي (AHP) نشان داد معيار نشر ارزش افزوده و حق آلايندگي صنايع به روستاها و افزايش درآمد و اشتغال با وزن ۰/۵۱۱ به عنوان مهم‌ترين اثر مثبت و معيار اضمحلال كشاورزي با وزن ۰/۲۵۴ در رتبه بعدي پيامدهاي ناشي از استقرار صنايع پيراموني معرفي شد.نتيجه‌گيري: نتايج حاصل از بررسي مذكور نشان داد از ديدگاه سرپرستان خانوار و مديران نهادهاي محلي از يك سو با نشر ارزش افزوده و حق آلايندگي و همچنين بالا رفتن سطح درآمد اهالي و ايجاد فرصت‌هاي شغلي، روستاها به سمت پايداري اقتصادي سوق پيدا كرده‌اند و از سوي ديگر با زوال كشاورزي و افزايش قيمت زمين و مسكن، منطقه با ناپايداري‌هايي در بعد اقتصادي مواجه شده است.نوآوري و كاربرد نتايج: اين مطالعه از معدود مطالعاتي است كه در حوزۀ ارزيابي تأثيرات استقرار و بارگذاري صنايع (به ويژه صنايع مادر) به تبعيت از رويكرد پايداري صورت گرفته و نتايج آن در قالب مدل‌هاي ساختاري به نمايش گذاشته شده كه مي توان نتايج اين مطالعه را از ساير مطالعات صورت گرفته در اين زمينه متمايز نمود.