شاخصه هاي مرگ حماسي بر شاهنامه با تاكيد بر صحنه هاي نبرد شاهنامه بايسنقري

ادبيات حماسي بخش مشتركي از ادبيات در اكثر جوامع است؛ ادبياتي كه به شكل نظم و نثر پديدار شده است. در اين ميان، در ادبيات كهن ايراني، شاهنامه فردوسي نمايندۀ اصلي ادبيات حماسي است. شاهنامه‌ فردوسي، اثري پر از رمز و رازهاي ژرف و پيچ‌درپيچ است؛ رمز و رازهايي كه همواره انديشه‌ انسان را به خود واداشته است و اساس انديشه ورزي در روان آدمي را بنا نهاده است. يكي از اين رمزهاي پيچيده و سربه‌مهر براي فردوسي، راز مرگ، چيستي و چگونگي مرگ است. در اين پژوهش شاخصه هاي مرگ حماسي، در پنج شاخصه مهم «قدرت طلبي، غيرت خانوادگي، نام و آوازه، مظلوميت و نيرنگ» مورد تجزيه تحليل قرار گرفت. پژوهش حاضر به روش توصيفي و تحليلي و با تكيه‌ بر داده‌هاي منابع كتابخانه‌اي انجام شده است. نتايج نشان داد كه فرشته‌ مرگ، در تمامي شاهنامه حضور پررنگ دارد. سراسر شاهنامه چيزي جز ستيز بين مرگ و زندگي، آسمان و زمين، تدبير و تقدير نيست. البته در تمامي قصه هاي شاهنامه، اين مرگ است كه بر زندگي چيره مي شود و تدبير هميشه در مقابل تقدير شكست مي خورد. اين روند محتومي است كه در سراسر شاهنامه حضوري چشمگير دارد؛ واقعيتي كه با واقعيت عالم و زندگي انسان وفق دارد. فردوسي در شاهنامه، دنيا را با مفاهيم مختلفي چون «گيتي»، «زمانه»، «سراي كهن»، «روزگار» «دهر»، «دور زمان»، «چرخ بلند» توصيف مي كند.اهداف پژوهش:1. بازشناسي شاخصه‌هاي مرگ حماسي در شاهنامه فردوسي.2. بررسي شاخصه‌هاي مرگ حماسي در صحنه‌هاي نبرد شاهنامه بايسنقري.سؤالات پژوهش:1. مرگ حماسي در شاهنامه فردوسي چه شاخصه‌هايي دارد؟2. مرگ چگونه در نگاره‌هاي شاهنامه بايسنقري انعكاس يافته است؟