رويكرد شناختي به چند معنايي دل در اصطلاحات و ضربالمثل هاي فارسي در تطبيق با صاحبدلان در نگارگري ايراني

دل، اندام‌واژه‌اي با گستره چندمعنايي وسيع در زبان فارسي است. ازآنجاكه فرهنگ‌هاي لغت فارسي تمام معاني اندام‌واژۀ دل را معرفي نمي‌كند، در اين پژوهش تلاش شد تا براساس داده‌هاي به‌دست‌آمده از اصطلاحات و ضرب‌المثل‌هاي فارسي، كاربردهاي متفاوت واژۀ دل استخراج، طبقه‌بندي و تحليل گردد. از اين‌ رو 269 نمونه، كاربرد واژۀ دل از فرهنگ‌‌ها و باورهاي عاميانه مانند كوچه شاملو، فرهنگ عاميانۀ ابوالحسن نجفي، فرهنگ سخن، فرهنگ معين، امثال‌وحكم دهخدا، فرهنگ كنايات منصور ثروت در قالب اصطلاح و ضرب‌المثل، گردآوري و تحليل شد. سپس داده‌ها به‌صورت دستي وارد نرم-افزار word,excell شده و براي توضيح بسط معاني اندام‌واژه‌ها از مجاز و استعاره در تحليل‌ها استفاده‌شده، پس‌ازآن، تحليل داده‌ها براساس مفاهيم معني‌شناسي شناختي به‌ويژه طرح‌واره‌ها با تمركز بر فرضيۀ بدن‌مندي صورت گرفته است. اين گسترۀ معاني در شش طبقه: دل در نقش ظرف، مكان، شيء، انسان، اندام انسان، اندام حيوان واقع شد. در نهايت مشخص شد معني پيش‌نمونه، اندام انسان و پربسامدترين معني، مكان تجربۀ عشق است. همچنين معنايي علاوه‌بر آنچه در فرهنگ‌هاي لغت فارسي درج‌شده بود براي آن استخراج گرديد. اهداف پژوهش:1. آشنايي با كاربردهاي متفاوت واژۀ دل در اصطلاحات و ضرب‌المثل‌هاي فارسي.2. بررسي چندمعنايي در نگارگري ايراني.سؤالات پژوهش:1. واژۀ دل چه معاني و كابردهايي در اصطلاحات و ضرب‌المثل‌هاي فارسي و نگارگري دارد؟2. معاني اندام واژه‌ها از مجاز و استعاره در تحليل‌ها چگونه است؟