مقايسه اثربخشي آموزش مفاهيم ذهن خواني و درمان پاسخ محور بر مهارت اجتماعي كودكان مبتلا به اوتيسم

ﻣﻘﺪﻣﻪ: ﻧﻘﺺ در ﻣﻬﺎرﺗﻬﺎي اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﺑﺎرزﺗﺮﯾﻦ و اﺣﺘﻤﺎﻻ ﭘﺎﯾﺪارﺗﺮﯾﻦ وﯾﮋﮔﯽ اﺧﺘﻼل ﻃﯿﻒ اوﺗﯿﺴﻢ از دوران ﮐﻮدﮐﯽ ﺗﺎ ﺑﺰرﮔﺴﺎﻟﯽ اﺳﺖ، ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﺣﺎﺿﺮ ﺑﺎ ﻫﺪف ﻣﻘﺎﯾﺴﻪ اﺛﺮﺑﺨﺸﯽ آﻣﻮزش درﻣﺎن ﭘﺎﺳﺦ ﻣﺤﻮر و درﻣﺎن ذﻫﻦ ﺧﻮاﻧﯽ ﺑﺮ ﻣﻬﺎرت اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﮐﻮدﮐﺎن اوﺗﯿﺴﻢ اﻧﺠﺎم ﺷﺪ. روش ﮐﺎر: روش ﺗﺤﻘﯿﻖ در اﯾﻦ ﭘﮋوﻫﺶ ﻧﯿﻤﻪ آزﻣﺎﯾﺸﯽ ﺑﺎ ﻃﺮح ﭘﯿﺶ آزﻣﻮن - ﭘﺲ آزﻣﻮن ﺑﺎ ﮔﺮوه ﮐﻨﺘﺮل ﺑﻮد. ﺟﺎﻣﻌﻪ آﻣﺎري اﯾﻦ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ، ﮐﻮدﮐﺎن ﻣﺒﺘﻼ ﺑﻪ اوﺗﯿﺴﻢ در ﯾﮏ ﻣﺮﮐﺰ ﮐﻮدﮐﺎن اوﺗﯿﺴﺘﯿﮏ واﻗﻊ در ﺷﻬﺮ ﻻﻫﯿﺠﺎن ﺑﻮدﻧﺪ. ﻧﻤﻮﻧﻪ ﺗﺤﻘﯿﻖ ﺷﺎﻣﻞ 45 ﻧﻔﺮ از ﮐﻮدﮐﺎن 6 ﺗﺎ 13 ﺳﺎل ﻣﺒﺘﻼ ﺑﻪ اوﺗﯿﺴﻢ ﺑﻮدﻧﺪ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺷﯿﻮه ﺗﺼﺎدﻓﯽ ﺳﺎده از ﺟﺎﻣﻌﻪ آﻣﺎري اﻧﺘﺨﺎب ﺷﺪﻧﺪ. اﺑﺰار ﺟﻤﻊ آوري داده ﻫﺎ ﭘﺮﺳﺸﻨﺎﻣﻪ ﻣﻬﺎرت اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﮔﺮﺷﺎم و اﻟﯿﻮت 1990 ﺑﻮد ﮐﻪ ﺗﻮﺳﻂ ﻣﺮﺑﯿﺎن ﺗﮑﻤﯿﻞ ﺷﺪ. ﭘﺲ از اﺟﺮاي ﭘﯿﺶ آزﻣﻮن، ﮐﻮدﮐﺎن اوﺗﯿﺴﻢ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺗﺼﺎدﻓﯽ در ﺳﻪ ﮔﺮوه ﯾﻌﻨﯽ دو ﮔﺮوه آزﻣﺎﯾﺸﯽ و ﯾﮏ ﮔﺮوه ﮐﻨﺘﺮل 15 ﻧﻔﺮه ﺟﺎﯾﮕﺰﯾﻦ ﺷﺪﻧﺪ. ﺳﭙﺲ ﮔﺮوه آﻣﻮزش ﻣﻔﺎﻫﯿﻢ ذﻫﻦ ﺧﻮاﻧﯽ ﺑﻪ ﻣﺪت 10 ﺟﻠﺴﻪ و ﮔﺮوه درﻣﺎن ﭘﺎﺳﺦ ﻣﺤﻮر ﺑﻪ ﻣﺪت 8 ﺟﻠﺴﻪ ﺗﺤﺖ آﻣﻮزش اﻧﻔﺮادي ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻨﺪ. ﭘﺲ از اﺗﻤﺎم ﻣﺪاﺧﻼت، ﭘﺲ آزﻣﻮن ﺑﻪ ﻋﻤﻞ آﻣﺪ. ﻧﺘﺎﯾﺞ: ﺗﺠﺰﯾﻪ و ﺗﺤﻠﯿﻞ داده ﻫﺎ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از آزﻣﻮن آﻣﺎري ﺗﺤﻠﯿﻞ ﮐﻮوارﯾﺎﻧﺲ ﻧﺸﺎن داد درﻣﺎن ذﻫﻦ ﺧﻮاﻧﯽ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ آﻣﻮزش درﻣﺎن ﭘﺎﺳﺦ ﻣﺤﻮر در ﻣﯿﺰان ﻣﻮﻟﻔﻪ ﻫﺎي ﻣﻬﺎرت اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ اﺛﺮﺑﺨﺸﯽ ﺑﯿﺸﺘﺮي دارد 0/01 P. ﻧﺘﯿﺠﻪ ﮔﯿﺮي: درﻣﺎن ﭘﺎﺳﺦ ﻣﺤﻮر و درﻣﺎن ذﻫﻦ ﺧﻮاﻧﯽ ﺑﺮ ﻣﻬﺎرت اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﮐﻮدﮐﺎن اوﺗﯿﺴﻢ ﻣﻮﺛﺮ اﺳﺖ و اﺳﺘﻔﺎده از اﯾﻦ دو روش درﻣﺎﻧﯽ ﺑﻪ درﻣﺎﻧﮕﺮان، رواﻧﺸﻨﺎﺳﺎن و ﻣﺮﺑﯿﺎﻧﯽ ﮐﻪ در راﺳﺘﺎي آﻣﻮزش ﺑﻪ ﮐﻮدﮐﺎن اوﺗﯿﺴﺘﯿﮏ ﭘﯿﺸﻨﻬﺎد ﻣﯽ ﺷﻮد.